Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Śalya Appointed as Karṇa’s Sārathi; Discourse on Praise, Blame, and Beneficial Counsel (कर्णस्य शल्यसारथ्यं तथा स्तवनिन्दाविचारः)

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन कार्मुक॑ चिच्छिदे भृूशम्‌ । उन्हें व्यर्थ होकर पृथ्वीपर गिरा देख शिखण्डीने तीखे श्षुरप्रसे कृतवर्माके धनुषके टुकड़े-टुकड़े कर डाले ।। अथीैनं छिन्नधन्वानं भग्नशुड्भमिवर्षभम्‌

kṣurapreṇa sutīkṣṇena kārmukaṃ cicchide bhṛśam | athainaṃ chinnadhanvānaṃ bhagnaśṛṅgam ivarṣabham ||

サञ्जयは言った。「剃刀の刃のごとく鋭い矢で、彼はその弓を激しく断ち切った。さらに、弓を断たれた相手を—角の折れた牡牛のように—見るや、攻めをいよいよ強めた。この場面は、戦場の技がもつ冷酷なまでの効率を示す。敵の武器を無力化することは勝敗を決する一撃であり、倫理的な重みも帯びる。勝利は憤怒ではなく戦術の熟達によって追い求められるが、それでも戦の苛烈な道徳の秩序の中で展開してゆく。」

क्षुरप्रेणwith a razor(-like) arrow
क्षुरप्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुरप्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुतीक्ष्णेनvery sharp
सुतीक्ष्णेन:
Karana
TypeAdjective
Rootसुतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
चिच्छिदेcut, severed
चिच्छिदे:
Karta
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भृशम्violently, exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
छिन्नधन्वानम्whose bow was cut (bowless)
छिन्नधन्वानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootछिन्नधन्वन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
भग्नशृङ्गम्with broken horns
भग्नशृङ्गम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभग्नशृङ्ग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
वृषभम्a bull
वृषभम्:
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
kṣurapra (razor-headed arrow)
K
kārmuka (bow)
ṛṣabha (bull, as simile)