दण्डधारवधः | The Slaying of Daṇḍadhāra
दूसरी ओर प्रतिविन्ध्यने पाँच बाणोंद्वारा चित्रको क्षत-विक्षत करके तीन बाणोंसे सारथिको घायल कर दिया और एक बाणसे उसके ध्वजको भी बींध डाला ।। त॑ चित्रो नवभिर्भल्लैर्बाह्वोरुरगसि चार्पयत् स्वर्णपुड्खै: प्रसन्नाग्रै: कड्कबरहिणवाजितै:,तब चित्रने कंक और मयूरकी पाँखोंसे युक्त स्वच्छ धार और सुनहरे पंखवाले नौ भल््लोंसे प्रतिविन्ध्यकी दोनों भुजाओं और छातीमें गहरी चोट पहुँचायी
tato 'nyato 'pi prativindhyo pañcabhir bāṇaiś citraṃ kṣata-vikṣataṃ kṛtvā tribhir bāṇaiḥ sārathiṃ vyathayām āsa, ekena ca tasya dhvajaṃ vivyādha. taṃ citro navabhir bhallair bāhv-or-urasi cārpayat suvarṇapuṅkhaiḥ prasannāgraiḥ kaṅkabarhiṇavājitaiḥ.
その間、プリティヴィンドゥヤは五本の矢でチトラを射て、身を裂き傷つけ、さらに三本でチトラの御者を負傷させ、一本の矢で旗印までも貫いた。これに対しチトラは、金の羽を備え、鋭い鏃をもち、鷺の羽と孔雀の翎で飾られた「バッラ」矢九本を、プリティヴィンドゥヤの両腕と胸へ深く打ち込んだ。ここには戦場の暴力が容赦なく相互に返されるさまが描かれ、技と報復が自制を凌ぎ、戦車の紋章すら覇権と士気を争う標的となる。
संजय उवाच
The verse underscores how war tends to operate through immediate retaliation and escalation: injury invites counter-injury, and even symbols like the banner become targets. It implicitly raises ethical tension between kṣatriya valor and the destructive momentum of combat.
Prativindhya wounds Chitra with five arrows, then strikes Chitra’s charioteer with three, and pierces the chariot-banner with one. Chitra answers by shooting nine sharp, gold-fletched bhalla-arrows into Prativindhya’s arms and chest.