Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyāya 64 — Omens, Conch Signals, and Arjuna’s Assault on the Elephant Division

नारदजी कहते हैं--सूंजय! मैंने सुना है कि नाभागके पुत्र राजा अम्बरीष भी मृत्युको प्राप्त हुए थे, जिन्होंने अकेले ही दस लाख राजाओंसे युद्ध किया था ।। जिगीषमाणा: संग्रामे समन्ताद्‌ वैरिणो<भ्ययु: । अस्त्रयुद्धविदो घोरा: सृजन्तश्चाशिवा गिर:,राजाके शत्रुओंने उन्हें युद्धमें जीतनेकी इच्छासे चारों ओरसे उनपर आक्रमण किया था। वे सब अस्त्रयुद्धकी कलामें निपुण और भयंकर थे तथा राजाके प्रति अभद्र वचनोंका प्रयोग कर रहे थे

nārada uvāca—

sañjaya! mayā śrutaṃ yathā nābhāgasya putro rājāmbharīṣo 'pi mṛtyuṃ prāptaḥ, ya ekākī daśa-lakṣa-rājabhiḥ saha yuddham akarot.

jigīṣamāṇāḥ saṅgrāme samantād vairiṇo 'bhyayūḥ;

astrayuddha-vido ghorāḥ sṛjantaś cāśivā giraḥ.

ナーラダは言った。「サンジャヤよ、ナーバーガの子であるアンバリーシャ王もまた死を迎えたと聞く。彼はただ一人で十ラクシャの王たちと戦った者である。その戦いで、彼を征服せんと欲する敵どもは四方から押し寄せた。彼らは武器戦の術に通じ、襲撃は凄まじく、飛び道具のみならず、王に向けて荒々しく不吉な言葉までも投げつけた。」

जिगीषमाणाःdesiring to conquer
जिगीषमाणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजिगीषमाण (√जि + सन्, शतृ-प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative, Plural
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
समन्तात्from all sides
समन्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात्
वैरिणःenemies
वैरिणः:
Karta
TypeNoun
Rootवैरिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
अभ्ययुःattacked / advanced upon
अभ्ययुः:
TypeVerb
Rootअभि-या (√या)
FormPerfect (Parasmaipada), 3rd, Plural
अस्त्रयुद्धविदःknowers of weapon-combat
अस्त्रयुद्धविदः:
Karta
TypeAdjective
Rootअस्त्रयुद्धविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
घोराःterrible
घोराः:
Karta
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Plural
सृजन्तःuttering / producing
सृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootसृज् (√सृज्) शतृ-प्रत्यय
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अशिवाःinauspicious / abusive
अशिवाः:
Karma
TypeAdjective
Rootअशिव
FormFeminine, Nominative, Plural
गिरःwords / speeches
गिरः:
Karma
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Accusative, Plural

नारद उवाच

N
Narada
S
Sanjaya
N
Nabhaga
K
King Ambarisha
E
enemy kings (ten lakhs)
W
weapons (astra)