Next Verse

Shloka 1

Droṇa-parva Adhyāya 60: Arjuna’s return, auspicious omens, and mission delegation

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १०३ श्लोक मिलाकर कुल ३५६ *लोक हैं) शीशना ह्न अ्ीस्जनी: षष्टितमो< ध्याय: राजा भगीरथका चरित्र नारद उवाच भगीरथं च राजानं मृतं सृज्जय शुश्रुम । (परित्राणाय पूर्वेषां येन गड्जावतारिता । यस्येन्द्रो बाहुवीर्येण प्रीतो राज्ञो महात्मन: ।। योअश्वमेधशतैरीजे समाप्तवरदक्षिणै: । हविर्मन्त्रान्नसम्पन्नै्देवानामादधान्मुदम्‌ ।। यस्येन्द्रो वितते यज्ञे सोमं पीत्वा मदोत्कट: । असुराणां सहस््राणि बहूनि च सुरेश्वर: ।। अजयदू बाहुवीर्येण भगवॉल्लोकपूजित: ।) येन भागीरथी गड़ा चयनै: काज्चनैश्विता

nārada uvāca | bhagīrathaṃ ca rājānaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma | paritrāṇāya pūrveṣāṃ yena gaṅgāvatāritā |

ナーラダは言った。「スリンジャヤよ、我らは聞いた。バギーラタ王はすでに世を去ったという——祖霊を救わんがため、ガンガーの大河をこの地上へと降らせたその王である。王の生涯は、先祖への責任を果たした行いとして、また王者の務めの範として記憶される。力と苦行を己の誇示のためではなく、王に寄り頼む者——先に逝きし者をも含め——の安寧を確かなものとするために用いたのだ。」

नारदःNarada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
भगीरथम्Bhagiratha
भगीरथम्:
Karma
TypeNoun
Rootभगीरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
मृतम्dead
मृतम्:
TypeAdjective
Rootमृत
FormMasculine, Accusative, Singular
सृञ्जयO Srijaya
सृञ्जय:
TypeNoun
Rootसृञ्जय
FormMasculine, Vocative, Singular
शुश्रुमwe have heard
शुश्रुम:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPerfect, 1, Plural, Parasmaipada

नारद उवाच

N
Narada
S
Sṛñjaya
B
Bhagīratha
G
Gaṅgā

Educational Q&A

The verse highlights a king’s dharma as protective responsibility extending beyond the living to one’s ancestors: true greatness is measured by actions that secure welfare and moral continuity (paritrāṇa) rather than personal gain.

Narada informs Sṛñjaya that King Bhagīratha has died and recalls his famed deed—bringing Gaṅgā down to earth to deliver his ancestors—introducing Bhagīratha’s exemplary royal conduct as a point of remembrance.