द्रोणस्य सुपर्णव्यूहः — युधिष्ठिरप्रत्यव्यूहः
Droṇa’s Suparṇa Formation and Yudhiṣṭhira’s Counter-array
ते वध्यमाना: पार्थेन व्याकुलाश्न रथद्विपा: । तमेवाभिमुखा: क्षीणा: शक्रस्यातिथितां गता:,अर्जुनके द्वारा मारे जाते हुए रथ और हाथी व्याकुल होकर उन्हींकी ओर मुँह करके प्राणत्याग करनेके कारण इन्द्रलोकके अतिथि हो गये
te vadhyamānāḥ pārthena vyākulāś ca rathadvipāḥ | tam evābhimukhāḥ kṣīṇāḥ śakrasyātithitāṃ gatāḥ ||
サンジャヤは言った。パールタ(アルジュナ)に討たれつつあった戦車兵と象軍は、混乱の中でただ彼ひとりに顔を向け、力尽きてなお彼に正対したまま命を捨てた—かくして彼らは天界においてシャクラ(インドラ)の客となった。この詩句は戦場の苛烈な倫理を示す。背を向けずに戦死することが、天上の運命へと結びつくものとして語られている。
संजय उवाच
The verse reflects the epic’s martial ethic: in righteous warfare, meeting death while facing the foe—without fleeing—is idealized as a valorous end, symbolically rewarded as entry into Indra’s heaven.
Sañjaya describes Arjuna’s overwhelming assault: enemy chariot and elephant units, panicked and weakened, still turn toward Arjuna as they fall, dying in his very presence and thus being poetically said to become ‘guests of Indra’ in heaven.