Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śiva’s Battlefield Manifestation and Vyāsa’s Śatarudrīya Exposition (शिवप्रादुर्भावः शतरुद्रीयव्याख्यानम्)

तत्र वीरो महेष्वास: सात्यकिर्युद्धदुर्मद: । निचकर्त शिरांस्युग्रै: शरै: संनतपर्वभि:,वहाँ महाधनुर्धर रणदुर्मद वीर सात्यकिने झुकी हुई गाँठवाले भयंकर बाणोंद्वारा बहुतेरे शत्रु-योद्धाओंके मस्तक काट डाले

tatra vīro maheṣvāsaḥ sātyakir yuddha-durmadaḥ | nicakarta śirāṃsy ugraiḥ śaraiḥ saṃnata-parvabhiḥ ||

サンジャヤは言った。そこでは、戦の狂気に酔うほどの猛りを帯びた卓越の射手サーティヤキが、節の曲がった凄烈な矢で多くの敵の首を断ち、戦の絶え間ない暴威の中で彼らを薙ぎ倒した。

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वीरःhero, warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
महेष्वासःgreat archer (lit. one having great bow)
महेष्वासः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिःSātyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
युद्धदुर्मदःmaddened in battle / battle-frenzied
युद्धदुर्मदः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धदुर्मद
FormMasculine, Nominative, Singular
निचकर्तcut off, severed
निचकर्त:
TypeVerb
Rootनि + कृद्/कृत् (कृ)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
शिरांसिheads
शिरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Plural
उग्रैःfierce, terrible
उग्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संनतपर्वभिःhaving bent joints/knots (i.e., with curved nodes)
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन्
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki (Yuyudhāna)
A
arrows (śara)
H
heads (śiras)

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya ethos in epic warfare: martial prowess and relentless action in battle. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s stark portrayal of war—valor and duty are present, yet expressed through severe violence, reminding the reader of the grave cost of conflict.

Sañjaya narrates that Sātyaki, a formidable archer on the Pāṇḍava side, is cutting down enemy warriors by severing their heads with fierce arrows, demonstrating his battlefield dominance at this moment.