Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

द्रौणिप्रतिज्ञा–नारायणास्त्रवर्णनम्

Drauṇi’s Vow and the Description of the Nārāyaṇāstra

नाकुलिकश्रित्रसेनं तु विदृध्वा पजचभिराशुगै: । सतुतंप्रतिविव्याध दशभिर्निशितै: शरैः,शतानीकने चित्रसेनको पाँच बाण मारे। चित्रसेनने भी दस पैने बाण मारकर बदला चुकाया

nākulikāśritrasenaṃ tu viddhvā pañcabhir āśugaiḥ | śatānīkaṃ ca citrasenaḥ pratyavidhyad daśabhir niśitaiḥ śaraiḥ ||

サンジャヤは言った。ナクラの味方シュリトラセーナを、チトラーセーナは疾き矢五本で射貫いたのち、ただちにシャターニーカへと矛先を返し、剃刀のごとく鋭い矢十本でこれを傷つけた。戦場の熱気の中、傷は傷で返され、報復の輪はさらに勢いを増して、戦の暴力を駆り立てていった。

शतानीकःShatanika (a warrior)
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रसेनम्Chitrasena
चित्रसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विव्याधpierced/struck
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्च
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आशुगैःswift (arrows)
आशुगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआशुग
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिविव्याधpierced in return/counter-struck
प्रतिविव्याध:
TypeVerb
Rootप्रति-व्यध्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
निशितैःsharpened/keen
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakula
Ś
Śritrasena
Ś
Śatānīka
C
Citrāsena
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights how warfare tends to operate through immediate counterblows—harm answered by harm—showing the ethical tension between kṣatriya valor (meeting attack with response) and the tragic momentum of escalating violence.

Citrāsena first wounds Śritrasena (connected with Nakula) with five swift arrows; then he retaliates against Śatānīka by striking him with ten sharp arrows, continuing the exchange of missile combat.