Shloka 149
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
द्रोणपुत्रकी मार खाकर, अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए महाबली राक्षस उसे मार डालनेकी इच्छासे रोषपूर्वक दौड़े ।। तत्राद्भुतमिमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् । अशव्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत,भारत! वहाँ अश्वत्थामाने यह ऐसा अद्भुत पराक्रम दिखाया, जिसे समस्त प्राणियोंमें और किसीके लिये कर दिखाना असम्भव था
tatrādbhūtam imaṃ drauṇir darśayāmāsa vikramam | aśakyaṃ kartum anyena sarvabhūteṣu bhārata ||
サञ्जयは語った。ドローナの子に打たれた大力の羅刹たちは、激怒に満ち、彼を討たんとの欲に駆られて憤然と駆け寄った。そこでドローナの子アシュヴァッターマは、ああバーラタよ、まことに驚くべき武勇を示した。それは万有の生きとし生けるもののうち、他の誰にも成し得ぬ業であった。この場面は、戦の炉の中で、怒りと殺意から並外れた力が立ち上がり得ること、そして武の才とダルマが求める自制とのあいだに倫理的緊張が生じることを浮かび上がらせる。
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral ambiguity of extraordinary power in war: unmatched prowess can arise from anger and the intent to kill, but dharma evaluates not only capability (vikrama) but also restraint, purpose, and the ethical limits of violence.
Sañjaya reports that Aśvatthāmā, Droṇa’s son, performs an astonishing martial exploit on the battlefield—so exceptional that no other being could replicate it—marking a dramatic escalation in the combat’s intensity.