Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्

Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca

विव्याध च चतु:षष्ट्या शराणां नतपर्वणाम्‌,साथ ही उसे झुकी हुई गाँठवाले चौंसठ बाणोंसे क्षत-विक्षत कर दिया। पाण्डुपुत्र अर्जुनको सिंधुराजके सम्मुख जाते देख हमारे पक्षके वीर योद्धा उसके जीवनसे निराश होकर युद्धसे निवृत्त हो गये

vivyādha ca catuḥṣaṣṭyā śarāṇāṁ nataparvaṇām |

サञ्जयは言った。「彼は節の曲がった六十四本の矢でこれを貫き、深手を負わせて引き裂いた。パーンドゥの子アルジュナがシンドゥ王に対して進みゆくのを見て、我が方の勇士たちは、もはやアルジュナの死を望めぬと絶望し、戦いから退いた。」

विव्याधpierced, wounded
विव्याध:
Karta
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्/व्यध्) धातु
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), 3, singular, परस्मैपद
and
:
TypeIndeclinable
Root
चतुःषष्ट्याwith sixty-four
चतुःषष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootचतुःषष्टि
Formfeminine, instrumental, singular
शराणाम्of arrows
शराणाम्:
TypeNoun
Rootशर
Formmasculine, genitive, plural
नतपर्वणाम्having bent joints/knots (i.e., with curved nodes)
नतपर्वणाम्:
TypeAdjective
Rootनतपर्वन्
Formmasculine, genitive, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pāṇḍuputra)
J
Jayadratha (Sindhurāja)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights how resolve and righteous purpose in battle can break the enemy’s morale: when Arjuna advances with unwavering intent, opponents lose hope and withdraw, showing the ethical weight of determination in fulfilling kṣatriya-duty.

Sañjaya reports a warrior being struck with sixty-four specially described arrows, then notes that as Arjuna moves to face Jayadratha (the Sindhu king), Kaurava fighters—seeing Arjuna’s advance—become despondent about stopping him and pull back from combat.