Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

भूरिश्रवसः गर्हा, प्रायोपवेशः, सात्यकिकृतशिरच्छेदः

Bhūriśravas’s Censure, Prāyopaveśa, and Sātyaki’s Beheading

समाश्चस्य च हार्दिक्यो गृह चान्यन्महद्‌ धनु: । तस्थौ स तत्र बलवान्‌ वारयन्‌ युधि पाण्डवान्‌,उधर बलवान कृतवर्मा आश्वस्त होकर दूसरा विशाल धनुष हाथमें लेकर युद्धस्थलमें पाण्डवोंका सामना करता हुआ वहीं खड़ा रहा

samāścāsya ca hārdikyo gṛhe cānyan mahad dhanuḥ | tasthau sa tatra balavān vārayann yudhi pāṇḍavān ||

サンジャヤは言った。「フリーディカの子クリタヴァルマーは気を取り戻すと、別の大弓を手に取り、戦場のその場に力強く踏みとどまって、戦いの中でパーンダヴァ軍を押しとどめた。」

समाश्चस्यof Samaścas
समाश्चस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमाश्चस्
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
हार्दिक्यःHārdikya (Kṛtavarman)
हार्दिक्यः:
Karta
TypeNoun
Rootहार्दिक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
गृहa house; home
गृह:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्यत्another
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great, huge
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्थौstood; remained
तस्थौ:
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
बलवान्strong, mighty
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वारयन्warding off; restraining
वारयन्:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति)
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kṛtavarmā
H
Hṛdīka
P
Pāṇḍavas
B
bow (dhanuḥ)
B
battlefield (yudhi)

Educational Q&A

The verse underscores steadiness and the performance of one’s martial role: even after being shaken, a warrior regains composure, takes up his weapon again, and fulfills his duty on the battlefield.

Sañjaya reports that Kṛtavarmā, identified as Hārdikya, becomes reassured, takes another large bow in hand, and stands his ground, actively resisting the Pāṇḍavas in the ongoing combat.