Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

भीमसेन–कर्णयुद्धवर्णनम्

Description of the Bhīmasena–Karṇa Engagement

सुवर्णचित्रैवैयाप्रै: स्वनवद्धिर्महारथै: । दीपयन्तो दिश: सर्वा ज्वलद्धिरिव पावकै:,वे कौरव-सैनिक व्याप्रचर्मसे आच्छादित सुवर्णजटित और गम्भीर घोष करनेवाले प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी विशाल रथोंद्वारा सम्पूर्ण दिशाओंको प्रकाशित कर रहे थे

sañjaya uvāca | suvarṇacitrair vaiyāpryaiḥ svanavaddhir mahārathaiḥ | dīpayanto diśaḥ sarvā jvaladdhir iva pāvakaiḥ ||

サンジャヤは言った。カウラヴァの戦士たちは、大いなる戦車に乗り—黄金の意匠で飾られ、疾く走り、深く重い轟きを響かせ—燃えさかる火のごとく、四方を照らし出しているかに見えた。この光景は戦の道義的緊張をいっそう高める。外面の壮麗と武の威勢が前へ前へと押し寄せる一方で、アダルマと破壊という内なる重荷が、その華やぎの背後に影のように潜むのである。

सुवर्णचित्रैःwith gold-adorned/variegated (ones)
सुवर्णचित्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसुवर्णचित्र
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
व्याघ्रचर्मसेfor/with respect to tiger-skin (covering)
व्याघ्रचर्मसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootव्याघ्रचर्मन्
FormNeuter, Dative, Singular
स्वनवद्धिःhaving loud sound/roar
स्वनवद्धिः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वनवद्धि
FormMasculine, Nominative, Plural
महारथैःby great chariots / great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
दीपयन्तःilluminating
दीपयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootदीप्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
दिशःdirections
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Accusative, Plural
ज्वलद्भिःwith blazing (ones)
ज्वलद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootज्वल्
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Instrumental, Plural
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पावकैःwith fires
पावकैः:
Karana
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kaurava army
M
mahāratha (great chariot-warriors)
C
chariots (ratha)
F
fire (pāvaka)

Educational Q&A

The verse underscores how war’s outward brilliance—gold, speed, thunderous sound—can appear awe-inspiring, yet it also hints at the consuming nature of violence, likened to fire. It invites reflection on the ethical contrast between dazzling power and the destructive consequences of conflict.

Sañjaya describes the Kaurava forces advancing with magnificent, gold-adorned chariots and mighty chariot-warriors. Their blazing appearance and roaring presence make it seem as though they light up all directions like flames.