Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions

तलत्राभिह्वताश्षैव ज्याशब्दा भरतर्षभ | पत्तीनां पादशब्दक्ष वाजिनां च महास्वन:,भरतश्रेष्ठ) तलत्राणके आघातसे टकरायी हुई प्रत्यंचाओंके शब्द, पैदल सिपाहियोंके पैरोंकी धमक, उच्चस्वरसे होनेवाली घोड़ोंकी हिनहिनाहट, हाथियोंके चाबुक और अंकुशके आघातका शब्द, हथियारोंकी झनझनाहट तथा एक-दूसरेपर धावा करनेवाले गजराजोंके घण्टानाद--ये सब शब्द मिलकर ऐसी भयंकर आवाज प्रकट करने लगे, जो रोंगटे खड़े कर देनेवाली थी। उसीमें रथोंके पहियोंकी घरघराहट होने लगी, जो मेघोंकी विकट गर्जनाके समान जान पड़ती थी

sañjaya uvāca | talatrābhihataś caiva jyāśabdā bharatarṣabha | pattīnām pādaśabdāś ca vājināṃ ca mahāsvanāḥ ||

サञ्जヤは言った。「バーラタ族の雄牛よ、手甲の打ち合う音と弓弦の鳴り、歩兵の重い足音、馬の高い嘶きが一つに合わさり、恐るべき咆哮となって立ちのぼった――それは、軍勢がすでに余すところなく戦へと雪崩れ込んだことを告げる、不吉な轟きであった。」

तलत्राभिहताःstruck by the palm/hand (i.e., clapped/struck sounds)
तलत्राभिहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootतलत्र-अभिहत
FormMasculine, Nominative, Plural
ज्याशब्दाःsounds of bowstrings
ज्याशब्दाः:
Karta
TypeNoun
Rootज्या-शब्द
FormMasculine, Nominative, Plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
पत्तीनाम्of the foot-soldiers
पत्तीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपत्ति
FormMasculine, Genitive, Plural
पादशब्दाःsounds of feet/footfalls
पादशब्दाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाद-शब्द
FormMasculine, Nominative, Plural
वाजिनाम्of the horses
वाजिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवाजिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महास्वनाःvery loud (sounds)
महास्वनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहास्वन
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bharatas (Kuru lineage; implied audience Dhṛtarāṣṭra)
B
bowstrings (jyā)
I
infantry (pattinaḥ)
H
horses (vājināḥ)
H
hand-guards/palm-protectors (talatra)