Shloka 46
दुद्रुवुर्भीष्ममेवाजौ रक्षिता दृढ्धन्वना । इनके साथ सात्यकि, चेकितान, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, विराट, ट्रुपद, माद्रीकुमार पाण्डुपुत्र नकुल-सहदेवने भी युद्धमें भीष्मपर ही आक्रमण किया। ये सब-के-सब सुदृढ़ धनुष धारण करनेवाले अर्जुनसे सुरक्षित थे ।। अभिमन्युश्न समरे द्रौपद्या: पठच चात्मजा:
sañjaya uvāca |
dudruvur bhīṣmam evājau rakṣitā dṛḍha-dhanvanā |
sātyakiś cekitānaś ca dhṛṣṭadyumno virāṭ drupado madrī-kumārāḥ pāṇḍu-putrau nakula-sahadevau ca |
abhimanyuś ca samare draupadyāḥ pañca cātmajāḥ ||
サञ्जयは語った。戦のただ中で、彼らは皆ビ―シュマめがけて一直線に駆け寄った。強弓のアルジュナに守られつつ、サーティヤキ、チェキターナ、ドルパダの子ドリシュタデュムナ、ヴィラータ、ドルパダ、マードリーの子ら（ナクーラとサハデーヴァ）、アビマンニュ、そしてドラウパディーの五子が、力を合わせてビ―シュマへ攻めかかったのである。この場面は、長老の圧倒的武威を抑えんとする周到な共同戦を示しつつ、武人の掟をも守っている――アルジュナの護りと指揮のもと、第一の将を正面から討つのだ。
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined collective action under rightful leadership: many warriors coordinate to face an overwhelmingly powerful opponent (Bhīṣma) while remaining protected by a principal defender (Arjuna). Ethically, it reflects kṣatriya-dharma—meeting the foremost threat directly, with strategic unity rather than reckless individualism.
Sañjaya reports that multiple Pāṇḍava-aligned heroes—Sātyaki, Cekitāna, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, Drupada, Nakula, Sahadeva, Abhimanyu, and Draupadī’s five sons—charge together at Bhīṣma on the battlefield, doing so under Arjuna’s protection.