Next Verse

Shloka 1

भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय

[दाक्षिणात्य अधिक पाठका इं श्लोक मिलाकर कुल ८० ६ “लोक हैं।] #स्न्ैमा रन () अिन्‍मानन- सप्तनवतितमो< ध्याय: दुर्योधनका अपने मन्त्रियोंस सलाह करके भीष्मसे पाण्डवोंको मारने अथवा कर्णको युद्धके लिये आज्ञा देनेका अनुरोध करना संजय उवाच ततो दुर्योधनो राजा शकुनिश्चापि सौबल: । दुःशासनश्र पुत्रस्ते सूतपुत्रश्न दुर्जय:

sañjaya uvāca | tato duryodhano rājā śakuniś cāpi saubalaḥ | duḥśāsanaś ca putras te sūtaputraś ca durjayaḥ ||

サンジャヤは言った。ついでドゥルヨーダナ王は、スバラの子シャクニ、汝の子ドゥフシャーサナ、そして車夫の子にして屈し難き英雄カルナとともに集い、望む目的について密かに評議した。その議の中心は、パーンドゥの子らを、その軍勢もろとも戦においていかに打ち破るか—野望と策謀の結びつきが、ダルマの要請に対して刃を向けるのであった。

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सौबलःson of Subala (Saubala)
सौबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour (of you)
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
सूतपुत्रःson of a charioteer (Karna)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्जयःhard to conquer, unconquerable
दुर्जयः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Duryodhana
S
Shakuni
S
Subala
D
Duhshasana
D
Dhritarashtra
K
Karna

Educational Q&A

The verse highlights how collective counsel can be driven by ambition and hostility rather than dharma: powerful figures unite in secret planning to defeat opponents, illustrating the ethical danger of strategy divorced from righteousness.

Sanjaya reports to Dhritarashtra that Duryodhana, Shakuni, Duhshasana, and Karna assemble and begin confidential deliberations about achieving their aim—defeating the Pandavas in the coming battle.