Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च

Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food

मनुष्य इहलोक और परलोकमें अपने कर्मके अनुसार ही जीवन-निर्वाह करते हैं। भूमि ऐश्वर्यस्वरूपा महादेवी है। वह दाताको अपना प्रिय बना लेती है ।। य एतां दक्षिणां दद्यादक्षयां राजसत्तम । पुनर्नरित्वं सम्प्राप्य भवेत्‌ स पृथिवीपति:,नृपश्रेष्ठी जो इस अक्षय भूमिका दान करता है वह दूसरे जन्ममें मनुष्य होकर पृथ्वीका स्वामी होता है

yā etāṁ dakṣiṇāṁ dadyād akṣayāṁ rājasattama | punar naritvaṁ samprāpya bhavet sa pṛthivīpatiḥ ||

ビーシュマは言った。「王の中の最勝者よ、この尽きることなき施し――繁栄を体現する大女神たる土地――を授ける者は、彼女の恩寵を得る。さらに再び人として生を受ければ、その施主は大地の主となる。」

यःwho (he who)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एताम्this
एताम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
दक्षिणाम्gift; sacrificial fee (dakṣiṇā)
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
दद्यात्should give
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
अक्षयाम्imperishable; inexhaustible
अक्षयाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्षय
FormFeminine, Accusative, Singular
राजसत्तमO best of kings
राजसत्तम:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootराजसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
नरित्वम्manhood; human state
नरित्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरित्व
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्प्राप्यhaving attained
सम्प्राप्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootसम् + प्र + आप्
Formक्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्), Parasmaipada (sense)
भवेत्would become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (भवति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिवीपतिःlord of the earth; king
पृथिवीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवीपति
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājasattama (the king addressed)
P
pṛthivī (Earth/land)
M
mahādevī (personified Earth as a great goddess)
D
dakṣiṇā (gift/donation, specifically land-gift)