Previous Verse
Next Verse

Shloka 94

तेजोवृषो द्युतिधर: सर्वशस्त्रभृतां वर: । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशूज़ी गदाग्रज:

tejo-vṛṣo dyuti-dharaḥ sarva-śastra-bhṛtāṁ varaḥ | pragraho nigraho vyagro naika-śṛṅgī gadāgrajaḥ ||

ビーシュマは言った。「彼は輝ける威光を雨のごとく降らせる者、至上の光明を帯びる者、あらゆる武器を執る者の中の最勝者である。信徒の捧げる花葉の供物を受け、万有を制し治め、求める者に所願の果を授けんと常に励む。彼は『多角なる者』—聖なる言(ことば)の多様な相を象徴する—であり、またガダーより年長、すなわち彼女に先んじて生まれた者である。」

तेजोवृषःone who showers (rains) splendor/energy
तेजोवृषः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजोवृष
FormMasculine, Nominative, Singular
द्युतिधरःbearer of radiance
द्युतिधरः:
Karta
TypeNoun
Rootद्युतिधर
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वशस्त्रभृताम्of all weapon-bearers
सर्वशस्त्रभृताम्:
TypeNoun
Rootसर्वशस्त्रभृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःthe best, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रग्रहःreceiver; one who accepts (offerings)
प्रग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
निग्रहःrestrainer; one who controls
निग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootनिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यग्रःactively engaged; intent
व्यग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
नैकशृङ्गीmany-horned (having many ‘horns’/aspects)
नैकशृङ्गी:
Karta
TypeAdjective
Rootनैकशृङ्गिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
गदाग्रजःelder brother of Gada
गदाग्रजः:
Karta
TypeNoun
Rootगदाग्रज
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
G
Gadā
Ś
Śrī Kṛṣṇa

Educational Q&A

The verse praises the Lord as both compassionate and sovereign: he receives sincere devotion (accepts offerings), yet also restrains and governs the world (nigraha). Ethical life is framed as trusting a divine order that rewards devotion and upholds discipline—grace and governance functioning together.

In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the Supreme through a litany of divine names (as in the Viṣṇu-sahasranāma tradition). This verse is one segment of that praise, enumerating epithets that describe the deity’s splendor, martial supremacy, receptivity to devotion, and universal control.