Shloka 116
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
धर्माद् युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदर: । इन्द्रादू धनंजय: श्रीमान् सर्वशस्त्रभृतां वर:,युधिष्ठिर धर्मसे, भीमसेन वायुदेवतासे, सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ श्रीमान् अर्जुन इन्द्रदेवसे तथा सुन्दर रूपवाले नकुल और सहदेव अभश्विनीकुमारोंसे उत्पन्न हुए थे। वे जुड़वें पैदा हुए थे। नकुल और सहदेव सदा गुरुजनोंकी सेवामें तत्पर रहते थे
dharmād yudhiṣṭhiro jajñe mārutāc ca vṛkodaraḥ | indrād dhanañjayaḥ śrīmān sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||
漁夫は言った。「ダルマよりユディシュティラが生まれ、マールタ（風神）よりヴリコーダラ（ビーマ）が生まれ、そしてインドラより、武器を執る者すべての中で最も優れた、輝けるダナンジャヤ（アルジュナ）が生まれた。」この語りにおいて、パーンダヴァたちの出自は神々の授けものとして描かれる。ユディシュティラは正義を体現し、ビーマは生命の風の力と剛力を示し、アルジュナはインドラに結びつく王者の威と武芸の極致を示す――彼らの徳と英雄性が宇宙の秩序に根ざすことを明らかにするのである。
दाश उवाच
Educational Q&A
The verse links each hero’s defining virtue to a divine source: Yudhiṣṭhira’s commitment to righteousness is grounded in Dharma, Bhīma’s power in the Wind-god, and Arjuna’s martial supremacy in Indra. It frames ethical authority and heroic capability as expressions of cosmic order rather than mere human accident.
A fisherman (dāśa) is recounting the births of the Pāṇḍava brothers, identifying their divine fathers and highlighting Arjuna’s preeminence among weapon-bearers. The passage functions as a genealogical and character-defining statement within the Adi Parva narrative.