Shloka 42
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्थिव: । चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभ:,वह राजकुमार क्षत्रियोंमें श्रेष्ठ था। वह प्रतिदिन भरद्वाज मुनिके आश्रममें जाकर द्रोणके साथ खेलता और अध्ययन करता था
sa nityam āśramaṁ gatvā droṇena saha pārthivaḥ | cikrīḍādhyayanaṁ caiva cakāra kṣatriyarṣabhaḥ ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。「その王子はクシャトリヤの中でも抜きん出た者で、日々アーシュラマへ赴き、ドローナと共に、遊びにも学びにも励んだ。これは、統治者となるべき者に求められる、戯れと鍛錬を併せ持つ均衡の修養を示している。」
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya’s formation is not only martial or intellectual but balanced: regularity (nityam), disciplined learning (adhyayana), and appropriate recreation (krīḍā) under a teacher’s guidance cultivate steadiness, humility, and readiness for righteous rule.
Vaiśampāyana narrates that the prince habitually goes to the hermitage and stays with Droṇa, where he both plays and studies—depicting his daily routine of training under Droṇa.