Adhyaya 107

Verse 1

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें विचित्रवीरयके पुत्रोंकी उत्पत्तिविषयक एक सौ पॉचवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १०५ ॥। अपन ह< बक। है २ >> षर्डाधिकशततमोब< ध्याय: महर्षि माण्डव्यका शूलीपर चढ़ाया जाना जनमेजय उवाच कि कृतं कर्म धर्मेण येन शापमुपेयिवान्‌ । कस्य शापाच्च ब्रह्म॒र्षे: शूद्रयोनावजायत

ジャナメージャヤ（Janamejaya）は問うた。「婆羅門よ、ダルマ（Dharmarāja）はいかなる行いを—ダルマに則って—なしたがゆえに呪いを受けたのか。さらに、いかなる梵仙（brahmarṣi）の呪いによって、彼はシュードラ（Śūdra）の胎に生まれたのか。」

Verse 2

वैशम्पायन उवाच बभूव ब्राह्मण: कश्रिन्माण्डव्य इति विश्रुत: । धृतिमान्‌ सर्वधर्मज्ञ: सत्ये तपसि च स्थित:

ヴァイシャンパーヤナ（Vaiśampāyana）は語った。「王よ、昔、マーンダヴィヤ（Māṇḍavya）と名高い一人の婆羅門がいた。忍耐に富み、あらゆるダルマに通じ、真実と苦行（タパス）に堅く立つ者であった。」

Verse 3

स आश्रमपदद्धारि वृक्षमूले महातपा: । ऊर्ध्वबाहुर्महायोगी तस्थौ मौनव्रतान्वित:

ヴァイシャンパーヤナは語った。庵の門口、一本の樹の根元にて、その大苦行者—卓越したヨーギー—は両腕を天に掲げて立ち、沈黙の誓いを守りつつ、苛烈な苦行に身を置いていた。

Verse 4

तस्य कालेन महता तस्मिंस्तपसि वर्ततः । तमाश्रममनुप्राप्ता दस्यवो लोप्न्रहारिण:,उस कठोर तपस्यामें लगे हुए महर्षिके बहुत दिन व्यतीत हो गये। एक दिन उनके आश्रमपर चोरीका माल लिये हुए बहुत-से लुटेरे आये

彼が厳しい苦行に没して久しく時が過ぎたころ、ある日、盗品を携えた盗賊の一団がその庵（アーシュラマ）にやって来た。

Verse 5

अनुसार्यमाणा बहुभी रक्षिभिर्भरतर्षभ । ते तस्यावसथे लोप्नं दस्यथव: कुरुसत्तम

ヴァイシャンパーヤナは語った。「バーラタ族の雄よ、多くの守衛があの盗賊どもを追っていた。クル族の最勝者よ、ジャナメージャヤよ。盗賊たちは恐れのあまり、盗品を大聖仙のアーシュラマに置き、王の護民の軍勢が到着する前に近くへ身を潜めた。彼らが隠れるや、守衛の一隊はたちまちその場に到着した。追手は苦行に没するその仙人を見て問うた。『二度生まれの最上者よ、告げよ——盗賊はどの道を逃げたのか。その道を取り、われらは速やかに追うのだ』。」

Verse 6

निधाय च भयाल्लीनास्तत्रैवानागते बले | तेषु लीनेष्वथो शीघ्र ततस्तद्‌ रक्षिणां बलम्‌

ヴァイシャンパーヤナは語った。「盗賊たちは恐れのあまり、盗品をそのアーシュラマに置き、王の護衛が到着する前にそこで身を隠した。彼らが隠れるや、ジャナメージャヤよ、守衛の一隊はすぐにその地へ到着した。追手は苦行に励む大聖仙たちを見て問うた。『二度生まれの最上者よ、盗賊はどの道を逃げたのか。われらはその道を取り、速やかに追う』。」

Verse 7

आजगाम ततोड<पश्यंस्तमृषिं तस्करानुगा: । तमपृच्छंस्ततो राजंस्तथावृत्तं तपोधनम्‌

ヴァイシャンパーヤナは語った。やがて盗賊を追う者たちが来て、その仙人を見た。そこで王よ、ジャナメージャヤよ、彼らは苦行の富を備えたその修行者に、事の次第を問いただした。

Verse 8

कतमेन पथा याता दस्यवो द्विजसत्तम | तेन गच्छामहे ब्रह्मन्‌ यथा शीघ्रतरं वयम्‌

ヴァイシャンパーヤナは語った。「二度生まれの最上者よ、盗賊どもはどの道を行ったのか。ブラーフマナよ、われらはできる限り速く追うため、まさにその道を進みたい。ジャナメージャヤよ。」

Verse 9

तथा तु रक्षिणां तेषां ब्रुवतां स तपोधन: । न किंचिद्‌ वचन राजन्नब्रवीत्‌ साध्वसाधु वा,राजन! उन रक्षकोंके इस प्रकार पूछनेपर तपस्याके धनी उन महर्षिने भला-बुरा कुछ भी नहीं कहा

そのように衛士たちが語りかけても、苦行の功徳に富むその仙人は一言も発しなかった――是とも非とも言わず。ゆえに王よ、彼は言葉による裁きを拒み、沈黙を守った。

Verse 10

ततस्ते राजपुरुषा विचिन्वानास्तमाश्रमम्‌ | ददृशुस्तत्र लीनांस्तांश्लौरांस्तद्‌ द्रव्यमेव च,तब उन राजपुरुषोंने उस आश्रममें ही चोरोंको खोजना आरम्भ किया और वहीं छिपे हुए चोरों तथा चोरीके मालको भी देख लिया

ついで王の役人たちはその庵を捜索し、そこに潜んでいた盗賊どもを見つけ、盗品そのものも発見した。

Verse 11

ततः शड्का समभवद्‌ू रक्षिणां त॑ मुनि प्रति । संयम्यैनं ततो राज्ञे दस्यूंश्वैव न्‍्यवेदयन्‌

すると衛士たちの心にその牟尼への疑いが生じた。彼らは仙人を拘束して王のもとへ連行し、到着すると一部始終を奏上し、盗賊どもも引き渡した。

Verse 12

तं॑ राजा सह तैश्लौरैरन्वशाद्‌ वध्यतामिति । स रक्षिभिस्तैरज्ञात: शूले प्रोतो महातपा:

ヴァイシャンパーヤナは語った。王は彼を盗賊どもの共犯と見なし、「彼らとともに処刑せよ」と命じた。衛士たちはその大苦行者を見抜けず、刑柱に突き刺してしまった。

Verse 13

ततस्ते शूलमारोप्य त॑ मुनि रक्षिणस्तदा | प्रतिजग्मुर्महीपालं धनान्यादाय तान्यथ,इस प्रकार वे रक्षक माण्डव्य मुनिको शूलीपर चढ़ाकर वह सारा धन साथ ले राजाके पास लौट गये

それから衛士たちは仙人を刑柱に掛けたまま、あの財宝をすべて携えて王のもとへ戻っていった。

Verse 14

शूलस्थ: स तु धर्मात्मा कालेन महता ततः । निराहारो<पि विप्रर्षिमरणं नाभ्यपद्यत,धर्मात्मा ब्रह्मर्षि माण्डव्य दीर्घकालतक उस शूलके अग्रभागपर बैठे रहे। वहाँ भोजन न मिलनेपर भी उनकी मृत्यु नहीं हुई

ヴァイシャンパーヤナは語った。杭に据えられたその法なる魂の聖仙は、はるかに長い時をそこで過ごした。食を断たれても、婆羅門の仙人は死に屈しなかった――それほどまでに苦行の力は強く、ダルマへの堅固さは揺るがなかったのである。

Verse 15

धारयामास च प्राणानृषींश्व॒ समुपानयत्‌ । शूलाग्रे तप्यमानेन तपस्तेन महात्मना

ヴァイシャンパーヤナは語った。彼はなお生命の息を保ち、ただ想起するだけで諸仙を己のもとへ招き寄せた。杭の尖端にてその大いなる苦行者がかくも苛烈なタパスを行じているのを見て、他のタパスヴィンたちは畏れと痛切な思いに打たれた。彼らは夜、鳥の姿となって飛来し、各々の力に応じて神通を現しつつ、最勝の婆羅門—聖仙マーンダヴィヤ—に問いかけた。

Verse 16

संतापं परमं जग्मुर्मुन॒यस्तपसान्विता: । ते रात्रौ शकुना भूत्वा संनिपत्य तु भारत । दर्शयन्तो यथाशक्ति तमपृच्छन्‌ द्विजोत्तमम्‌

ヴァイシャンパーヤナは語った。タパスに満ちた苦行の聖仙たちは、最も深い苦悩に襲われた。そこで、バーラタよ、夜になると彼らは鳥の姿となってその場に集い、各々の力に応じて己を顕しつつ、最勝の「二度生まれ」—（尊き聖仙マーンダヴィヤ）—に問い、目撃した苦難の道徳的因縁と、その状況においてダルマが何を求めるかを知ろうとした。

Verse 17

श्रोतुमिच्छामहे ब्रह्मन्‌ कि पापं कृतवानसि । येनेह समनुप्राप्तं शूले दुःखभयं महत्‌,“ब्रह्म! हम सुनना चाहते हैं कि आपने कौन-सा पाप किया है, जिससे यहाँ शूलपर बैठनेका यह महान्‌ कष्ट आपको प्राप्त हुआ है?”

彼らは言った。「婆羅門よ、聞かせていただきたい。いかなる罪を犯したがゆえに、ここで杭に据えられ、この大いなる苦痛と恐怖を受けるに至ったのか。」

Verse 106

इति श्रीमहा भारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि अणीमाण्डव्योपाख्याने षडधिकशततमो<ध्याय:

かくして『シュリー・マハーバーラタ』の「アーディ・パルヴァ」—とりわけ「サンバヴァ・パルヴァ」—におけるアニーマーンダヴィヤの説話はここに終わり、これをもって第百六章が了となる。