Shloka 148

Multi-form Manifestations, Indra–Kāma Incarnations, Pravāha, and the Twofold Buddhi

Sense-Discipline and Exclusive Refuge in Viṣṇu

मया सार्धं सद्गुरुं प्राप्य सम्यग्वैराग्यपूर्वं तत्त्वमात्रं विदित्वा / तेनैव मोक्षं प्राप्नुमो नार्जवैर्यत्तार्या विष्णोः संप्रसादाच्च लक्ष्म्याः

mayā sārdhaṃ sadguruṃ prāpya samyagvairāgyapūrvaṃ tattvamātraṃ viditvā / tenaiva mokṣaṃ prāpnumo nārjavairyattāryā viṣṇoḥ saṃprasādācca lakṣmyāḥ

我と共に真のサッドグル(正師)を得、真実の離欲(ヴァイラーギャ)を先として、ただ実在そのものを正しく知ったなら、その知によってこそ我らはモークシャ(解脱)に至る。これはヴィシュヌの慈悲深い恩寵、そしてラクシュミーの加護による。

mayāby me / with me
mayā:
Sahakārī/Karaṇa (सहकारी/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
sārdhamtogether with
sārdham:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formसहवाचक-अव्यय (indeclinable of accompaniment)
sat-gurumthe true guru
sat-gurum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsat + guru (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (true guru)
prāpyahaving attained
prāpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
samyakproperly
samyak:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: properly)
vairāgya-pūrvamwith dispassion first
vairāgya-pūrvam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvairāgya + pūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial: preceded by dispassion)
tattva-mātramthe mere principle (truth)
tattva-mātram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottattva + mātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (only the truth/principle)
viditvāhaving known
viditvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvid (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
tenaby that/therefore
tena:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम
evaindeed
eva:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
mokṣamliberation
mokṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prāpnumaḥwe attain
prāpnumaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formलट् (Present/Indicative), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
arjava-īryat-tāryā(obscure phrase; likely 'not by mere straightforward effort')
arjava-īryat-tāryā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootarjava + īryat + tāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पाठदोष/दुर्बोध-रूप (corrupt/obscure reading); समास-भावः अनुमानतः (determinative)
viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
saṃprasādātfrom the full grace
saṃprasādāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃprasāda (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
lakṣmyāḥof Lakṣmī
lakṣmyāḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th) एकवचन (also possible पञ्चमी in some contexts, but here genitive with viṣṇoḥ)

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: With Sadguru and true vairāgya, know tattva alone; by that knowledge attain mokṣa—enabled by the gracious favor of Vishnu and Lakshmi.

Vedantic Theme: Jnana supported by vairāgya and guru-upadeśa; īśvara-anugraha (Vishnu-Lakshmi prasāda) as indispensable for fruition; synthesis of jñāna and bhakti.

Application: Seek qualified guidance; cultivate dispassion through reflection on impermanence; practice śravaṇa-manana-nididhyāsana alongside devotional surrender to Vishnu and Lakshmi.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 3.28.146-147 (need for Hari-vārtā, satsanga, and burning ku-buddhi); Garuda Purana 3.29.1 (Vishnu alone as worship-worthy)

V
Vishnu
L
Lakshmi
S
Sadguru

FAQs

This verse states that attaining a true Guru enables correct realization of tattva (ultimate Reality), which directly leads to moksha when supported by dispassion.

It presents a clear sequence: meeting the Sadguru → cultivating authentic vairagya → realizing tattva alone → attaining moksha, ultimately by the grace (prasada) of Vishnu and Lakshmi.

Seek qualified guidance, practice detachment from transient pleasures, focus on truth-inquiry and ethical sincerity, and cultivate devotion that opens one to divine grace.