Shloka 16
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
तां दृष्ट्वा मृगुशावाक्षीमुवाच मुनिपुङ्गवः / कुत्र वा गम्यते भीरु कुतो लब्धमिदं त्वया
Transliteration
tāṃ dṛṣṭvā mṛguśāvākṣīmuvāca munipuṅgavaḥ / kutra vā gamyate bhīru kuto labdhamidaṃ tvayā
Translation
子鹿のような瞳の彼女を見て、偉大なる聖仙は言った。「おずおずしい娘よ、どこへ行くのか。これはどこで得たのだ。」
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); ‘having seen’
मृगुशावाक्षीम्doe-fawn-eyed
मृगुशावाक्षीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमृगु-शाव-अक्षि (प्रातिपदिक; मृगुशाव + अक्षि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मृगुशावस्य इव अक्षिणी यस्याः’—doe-fawn-eyed (as epithet)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिपुङ्गवःthe foremost sage
मुनिपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि-पुङ्गव (प्रातिपदिक; मुनि + पुङ्गव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मुनीनां पुङ्गवः’ = best of sages
कुत्रwhere
कुत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकुत्र (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-देशवाचक (where)
वाindeed/or
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/प्रश्नानुग्राहक (indeed/or)
गम्यतेis being gone to; are (you) going
गम्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is being gone to/are you going’
भीरुO timid one
भीरु:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
कुतःfrom where
कुतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-अपादानवाचक (whence/from where)
लब्धम्obtained
लब्धम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘obtained’ (idaṃ इति विशेष्य)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (कर्ता-करणे; Agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता), एकवचन; कर्तृवाचक (by you)