Shloka 135
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
असह्यरश्मिर्भगवान्पिबत्यंभो गनस्तिभिः / हरीतारश्मयस्तस्यदीप्यमानास्तु सप्ततिः
Transliteration
asahyaraśmirbhagavānpibatyaṃbho ganastibhiḥ / harītāraśmayastasyadīpyamānāstu saptatiḥ
Translation
耐えがたい光を放つバガヴァーンたる太陽は、ガナスティの群れによって水を飲み尽くす。彼の輝く青緑の光線は七十となって燃え立つ。
Word by Word
असह्यरश्मिः(the one) with unbearable rays
असह्यरश्मिः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootअसह्य-रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय ‘असह्याः रश्मयः यस्य’ (having unbearable rays)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन
पिबतिdrinks
पिबति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अम्भःwater
अम्भः:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd), एकवचन
गनस्तिभिःwith (his) trunks/proboscises
गनस्तिभिः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootगनस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन; (दुर्लभ-शब्द) ‘trunks/proboscises’ (metaphor for rays)
हरीतारश्मयःgreenish rays
हरीतारश्मयः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootहरीत-रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय ‘हरीताः रश्मयः’ (greenish rays)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक (m./n.), षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; refers to सूर्य/भगवान्
दीप्यमानाःshining
दीप्यमानाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदीप्य (धातु)
Formशतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle, Ātmanepada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; agrees with रश्मयः
तुindeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
सप्ततिःseventy
सप्ततिः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootसप्तति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक