Shloka 75
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
आसीनान् धावतश्चापि जृंभतश्चाप्यधिष्ठितान् / अधीयानाश्च जपतो युञ्जतो ध्यायतस्तथा
Transliteration
āsīnān dhāvataścāpi jṛṃbhataścāpyadhiṣṭhitān / adhīyānāśca japato yuñjato dhyāyatastathā
Translation
ある者は座し、ある者は走り、ある者はあくびし、ある者は坐法に安住していた。ある者は学誦し、ある者はジャパを唱え、ある者はヨーガに励み、ある者は瞑想していた。
Word by Word
आसीनान्seated
आसीनान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआस् (धातु) → आसीन (कृदन्त, क्त/क्तवत्-प्रायः)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; भूतकृदन्त-विशेषणम् (past participial adjective: 'seated')
धावतःrunning
धावतः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधाव् (धातु) → धावत् (कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः (present participle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (also/even)
जृम्भतःyawning
जृम्भतः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootजृम्भ् (धातु) → जृम्भत् (कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
अधिष्ठितान्mounted/standing upon
अधिष्ठितान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअधि√स्था (धातु) → अधिष्ठित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; भूतकृदन्तः (past passive participle: 'mounted/occupied/standing upon')
अधीयानान्studying/reciting
अधीयानान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअधि√इ (धातु) → अधीयान (कृदन्त, शानच्/आन)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः (middle participle: 'studying/reciting')
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
जपतःmuttering/chanting
जपतः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootजप् (धातु) → जपत् (कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः
युञ्जतःengaging/yoking
युञ्जतः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युञ्जत् (कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः (engaging/yoking)
ध्यायतःmeditating
ध्यायतः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootध्यै (धातु) → ध्यायत् (कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; वर्तमानकृदन्तः
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम्