Shloka 53
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
युगे युगे भवन्त्येते सर्वे दक्षादयो द्विजाः / पुनश्चैव निरुध्यन्ते विद्वांस्तत्र न मुह्यति
Transliteration
yuge yuge bhavantyete sarve dakṣādayo dvijāḥ / punaścaiva nirudhyante vidvāṃstatra na muhyati
Translation
ユガごとに、ダクシャらすべての二度生まれ（ドヴィジャ）は現れ、また滅してゆく。この理において賢者は迷わない。
Word by Word
युगेin (each) age
युगे:
Kala/Adhikarana (काल/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; repeated for distributive sense
युगेin (each) age
युगे:
Kala/Adhikarana (काल/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भवन्तिcome to be/are born
भवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; demonstrative pronoun
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective qualifying द्विजाः
दक्षादयःDakṣa and others
दक्षादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘Dakṣa and others’ (आदि-समास)
द्विजाःtwice-born (brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (पुनरावृत्ति)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; particle (अवधारण)
निरुध्यन्तेare checked/come to an end
निरुध्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + रुध् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; passive/middle sense ‘are restrained/cease’
विद्वान्a wise person
विद्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the wise man’
तत्रthere/in that matter
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (देश/प्रसङ्ग)
नnot
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; negation particle
मुह्यतिis deluded
मुह्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद