Shloka 150
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्वन्तरेषु सर्वेषु शाखाप्रणयनानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते सांप्रते ऽन्तरे
Transliteration
manvantareṣu sarveṣu śākhāpraṇayanāni vai / atīteṣu vyatītāni varttante sāṃprate 'ntare
Translation
あらゆるマンヴァンタラにおいてシャーカーの制定がある。過ぎ去ったマンヴァンタラではそれはすでに過去となり、今の期間にもそれは行われている。
Word by Word
मन्वन्तरेषुin the manvantaras
मन्वन्तरेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootमनु-अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; locative plural; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मनोरन्तरम्)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन; locative plural; विशेषण
शाखा-प्रणयनानिthe composition/arrangement of branches
शाखा-प्रणयनानि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशाखा + प्रणयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; nominative/accusative plural; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शाखायाः प्रणयनम्)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/वाक्योपपद (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थ निपात (particle: indeed)
अतीतेषुin the past (times)
अतीतेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअतीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; locative plural
व्यतीतानिgone by, elapsed
व्यतीतानि:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-अति-इ (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; agreeing with 'शाखाप्रणयनानि'
वर्तन्तेcontinue/occur
वर्तन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सांप्रतेat present
सांप्रते:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्ययवत् प्रयोग; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: at present/now)
अन्तरेin the interval/within (this)
अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative singular