Shloka 28
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
द्वापरेषु प्रवर्त्तन्ते रागो लोभो वधस्तथा / वेदं व्यासश्चतुर्द्धा तु व्यस्यते द्वापरादिषु
Transliteration
dvāpareṣu pravarttante rāgo lobho vadhastathā / vedaṃ vyāsaścaturddhā tu vyasyate dvāparādiṣu
Translation
ドヴァーパラ・ユガには、欲望と貪欲、そして殺害が広まる。そのドヴァーパラ以後の時代に、聖仙ヴィヤーサはヴェーダを四部に分かつ。
Word by Word
द्वापरेषुin the Dvāpara (yugas)
द्वापरेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; locative plural
प्रवर्तन्तेarise, come into operation
प्रवर्तन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
रागःpassion, attachment
रागः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
लोभःgreed
लोभः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
वधःkilling, slaughter
वधः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
तथाand likewise, also
तथा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
वेदम्the Veda
वेदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; accusative singular
व्यासःVyāsa
व्यासः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
चतुर्धाinto four parts
चतुर्धा:
सम्बन्ध (Sambandha/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootचतुर्धा (अव्यय)
Formअव्यय; distributive adverb (विभागवाचक)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
व्यस्यतेis divided/arranged
व्यस्यते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; passive-like sense ‘is arranged/divided’
द्वापर-आदिषुin Dvāpara etc. (yugas)
द्वापर-आदिषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘द्वापरादि’ = Dvāpara and the rest; locative plural