Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures

मानसोत्तरशैले तु अन्तरे विषुवं च तत् / सर्पते दक्षिणायां तु काष्ठायां वै निबोधत

mānasottaraśaile tu antare viṣuvaṃ ca tat / sarpate dakṣiṇāyāṃ tu kāṣṭhāyāṃ vai nibodhata

マーナソッタラ山の間にそのヴィシュヴァ(均衡点)があり、それは南のカーシュターへと移りゆく—よく知るがよい。

mānasa-uttara-śaileon Mānasottara mountain
mānasa-uttara-śaile:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmānasa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + śaila (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; तत्पुरुष: 'on/in the Mānasottara mountain'
tuindeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
antarein between
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; 'in the interval/between'
viṣuvamequinox
viṣuvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣuva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; here as nominative predicate/subject: 'equinox'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
tatthat
tat:
Anuvāda/Pratyaya (अनुवाद/प्रत्यय)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; 'that' referring to viṣuvam
sarpatecreeps/moves
sarpate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛp (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
dakṣiṇāyāmin the south
dakṣiṇāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; 'in the south/southern side'
tuindeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
kāṣṭhāyāmin the kāṣṭhā
kāṣṭhāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; 'in the kāṣṭhā (unit/direction)'
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle (निपात); emphasis/assertion
nibodhataunderstand (you all)
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-budh (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Plural (बहुवचन); parasmaipada; 'understand/know'