Shloka 143
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणाः पुनःपुनः / प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः
Transliteration
auṣadhīḥ pratisaṃdhatte rudraḥ kṣīṇāḥ punaḥpunaḥ / prajāpatimukhairdevaiḥ samyagiṣṭaphalārthibhiḥ
Translation
ルドラは衰えた薬草を幾度も再び整え甦らせる。プラジャーパティを首とする神々は、正しい祭祀の果報を求めて彼を如法に礼拝する。
Word by Word
औषधीःmedicinal herbs
औषधीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऔषधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
प्रतिसंधत्तेrestores; puts together again
प्रतिसंधत्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + सम् + धा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद-आत्मनेपद? (आत्मनेपद रूप: धत्ते)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
क्षीणाःwithered; depleted
क्षीणाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक; √क्षि + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्त, औषधीः इति विशेषणम्
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb); पुनःपुनः = पुनरुक्ति (reduplication)
प्रजापतिPrajapati
प्रजापति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद (in compound); प्रजानां पतिः
मुखैःwith (as) leaders/faces
मुखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासे उत्तरपद (प्रजापतिमुखैः)
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
इष्टफलdesired fruit/result
इष्टफल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइष्ट + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद (in compound); इच्छितं फलम्
अर्थिभिःby seekers
अर्थिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; 'अर्थिन्' = इच्छुक (seeker)