Shloka 76
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानपि गणान्पुनः / संततिं संस्थितिं चैव भावनां च यथाक्रमम्
Transliteration
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sarvānapi gaṇānpunaḥ / saṃtatiṃ saṃsthitiṃ caiva bhāvanāṃ ca yathākramam
Translation
これより上は、すべての群をあらためて説こう。その系譜と住処と、世界を育む力とを、順を追って。
Word by Word
अतःtherefore; from this point
अतः:
सम्बन्धसूचक (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (causal adverb: therefore/from this)
ऊर्ध्वम्further; onwards
ऊर्ध्वम्:
देश/क्रम (Adverbial: onward/upwards)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially)
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
गणान्groups
गणान्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
पुनःagain; further
पुनः:
काल/क्रम (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb: again)
संततिम्lineage; continuity
संततिम्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootसंतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
संस्थितिम्state; establishment
संस्थितिम्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootसंस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction: and)
एवindeed; precisely
एव:
सम्बन्धसूचक (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (restrictive/emphatic particle)
भावनाम्cultivation; contemplation
भावनाम्:
कर्म (Karman/Object)
TypeNoun
Rootभावना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यथा-क्रमम्in due order
यथा-क्रमम्:
क्रम/रीति (Manner adverb)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, क्रियाविशेषण (adverbial compound)