Shloka 57
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
संग्राह्य विषयांश्चैव यस्य वीर्यात्प्रवर्तिताः / इत्येतान्पुरुषः सर्वान्सृजत्येकः सनातनः
Transliteration
saṃgrāhya viṣayāṃścaiva yasya vīryātpravartitāḥ / ityetānpuruṣaḥ sarvānsṛjatyekaḥ sanātanaḥ
Translation
その御力によって、把握されるべき諸対象さえも起動する。かくして唯一の永遠なるプルシャが、これらすべてを創造する。
Word by Word
संग्राह्यhaving collected/accepted
संग्राह्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-ग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावे कृदन्त (gerund/absolutive), उपसर्गः सम्; अर्थः ‘गृहीत्वा/संगृह्य’
विषयान्objects (of sense/concern)
विषयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
वीर्यात्from (his) power/valor
वीर्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
प्रवर्तिताःset in motion/activated
प्रवर्तिताः:
Karta (कर्ता) (विषयाः—कर्तृवत्)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; उपसर्गः प्र
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
एतान्these
एतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
पुरुषःthe Person (Supreme)
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; विशेषणम् (एतान्)
सृजतिcreates
सृजति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सृज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (पुरुषः)
सनातनःeternal
सनातनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् (पुरुषः)