Shloka 37
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिर्युगेशाः क्षणदाचराः / यः परं श्रुयते देवो यः परं श्रूयते तपः
Transliteration
candrasūryadvayaṃ jyotiryugeśāḥ kṣaṇadācarāḥ / yaḥ paraṃ śruyate devo yaḥ paraṃ śrūyate tapaḥ
Translation
月と太陽の二つの光、ユガの主、刹那に遍く行ずる者。シュルティにおいて至上の神と聞かれ、また至上の苦行（タパス）と聞かれるのは彼である。
Word by Word
चन्द्रसूर्यद्वयम्the pair of moon and sun
चन्द्रसूर्यद्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र + सूर्य + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective dvandva)
ज्योतिःlight; luminary
ज्योतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
युगेशाःlords of the ages
युगेशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yugasya īśāḥ)
क्षणदाचराःnight-wanderers (demons/spirits)
क्षणदाचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षणदा + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (kṣaṇadāyāṃ caranti iti)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; relative pronoun
परम्supreme; highest
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; used adverbially = 'supremely'
श्रुयतेis heard; is spoken of
श्रुयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; relative pronoun
परम्supreme; highest
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; used adverbially
श्रूयतेis heard; is spoken of
श्रूयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
तपःausterity; penance
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन