Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 158
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सहस्रशतसंख्याता मर्त्य लोकविचारिणः / पूतरा मातृसामान्यास्तथा भूतभयङ्कराः
Transliteration
sahasraśatasaṃkhyātā martya lokavicāriṇaḥ / pūtarā mātṛsāmānyāstathā bhūtabhayaṅkarāḥ
Translation
彼らは千・百の数に及び、死すべき人の世を巡り歩く――プータナーら、母の姿に似せつつ、ブータのごとく恐るべき者たち。
Word by Word
सहस्रशतसंख्याताnumbered in hundreds and thousands
सहस्रशतसंख्याता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहस्र + शत + संख्यात (प्रातिपदिक; कृदन्त-भूतकृदन्त from √ख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘संख्यात’ = ‘counted/numbered’; समासः—सहस्रशतयोः संख्याता (determinative)
मर्त्यof mortals
मर्त्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘of mortals/men’ (genitive qualifier)
लोकin the world
लोक:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; (in compound context)
विचारिणःroaming
विचारिणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘moving about/roaming’
पूतराःthe Pūtaras
पूतराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूतरा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; नाम (proper/common class name)
मातृसामान्याःcommon to/like mothers
मातृसामान्याः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमातृ + सामान्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—मातृणां समान्याः (genitive tatpuruṣa)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (adverb)
भूतभयङ्कराःterrifying to beings
भूतभयङ्कराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूत + भयङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—भूतानां भयङ्कराः (genitive tatpuruṣa)