Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 58
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
आससाद महातेजा धुन्धुं बन्धुनिबर्हणम् / तस्य वारिमयं वेगमपि वत्स नराधिपः
Transliteration
āsasāda mahātejā dhundhuṃ bandhunibarhaṇam / tasya vārimayaṃ vegamapi vatsa narādhipaḥ
Translation
大いなる光威を備えた王は、縁者を滅ぼすドゥンドゥに迫った。わが子よ、彼の水のごとき猛勢さえも王は受け止めた。
Word by Word
आससादapproached/attacked
आससाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
महा-तेजाःof great splendor
महा-तेजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘महत्तेजो यस्य’
धुन्धुम्Dhundhu
धुन्धुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधुन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नाम (proper name)
बन्धु-निबर्हणम्destroyer of (his) kinsmen
बन्धु-निबर्हणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबन्धु (प्रातिपदिक) + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘बन्धूनां निबर्हणः’ (destroyer of kinsmen)
तस्यof him/of that (demon)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वारि-मयम्made of water/watery
वारि-मयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवारि (प्रातिपदिक) + मयट् (प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः ‘वारिणा निर्मितम्/वारिस्वरूपम्’
वेगम्force/impetus
वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
वत्सO dear one/child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
नर-अधिपःking (lord of men)
नर-अधिपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नराणाम् अधिपः’