Adhyaya 60

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते तृतीय उपोद्धातपादे वैवस्वतोत्पत्तिर्नामैकोनषष्टितमोध्यायः // ५९// सूत उवाच ततो मन्वन्तरे ऽतीते चाक्षुषे दैवतैः सह / वैवस्वताय महते पृथिवीराज्यमादिशत्

かくして『シュリー・ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、風神ヴァーユの説く第三の序章部における第59章は「ヴァイヴァスヴァタの出現」と名づけられる。スータは語った――チャークシュシャのマンヴァンタラが過ぎ去ると、神々とともに、偉大なるヴァイヴァスヴァタに大地の王権が授けられた。

Verse 2

तस्माद्वैवस्वतात्पुत्रा जज्ञिरे दश तत्समाः / इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेवच

そのヴァイヴァスヴァタから、等しく優れた十人の पुत्रが生まれた――イークシュヴァーク、ヌリガ、ドリシュタ、そしてシャリヤーティも。

Verse 3

नरिष्यन्तस्तथा प्रांशुर्नाभागो दिष्ट एव च / करूषश्च पृषध्रश्च नवैते मानवाः स्मृताः

ナリシュヤンタ、プラーンシュ、ナーバーガ、ディシュタ、カルーシャ、プṛஷध्र――この九人が「マーナヴァ（マヌの子）」として記憶される。

Verse 4

ब्रह्मणा तु मनुः पूर्वं चोदितस्तु प्रबोधितम् / यष्टुं प्रजक्रमे कामं हयमेधेन भूपतिः

ブラフマーにより先に促され、覚醒させられたマヌは、地上の王として、望みのままにアシュヴァメーダ（馬祀）を執り行おうと着手した。

Verse 5

अथाकरोत्पुत्रकामः परामिष्टिं प्रजापतिः / मित्रावरुणयोरंशे अनलाहुतिमेव यत्

ついで子を望むプラジャーパティは、最上のイシュティを行った。それはミトラとヴァルナの分け前のために、聖火へアーフティ（供物）を捧げることであった。

Verse 6

तत्र दिव्यांबरधरा दिव्याभरणभूषिता / दिव्यासंहनना चैव इला जज्ञ इति श्रुतम्

その地で、天の衣をまとい、天の飾りで荘厳され、神々しい姿を備えたイラーが生まれたと、聖伝は伝える。

Verse 7

तामिलेत्यथ होवाच मनुर्दण्डधरस्ततः / अनुगच्छस्व भद्रं ते तमिला प्रत्युवाच ह

そのとき杖を執るマヌは彼女を「イラー」と呼び、「我に従え。汝に吉祥あれ」と告げた。するとタミラーが答えた。

Verse 8

धर्मयुक्तमिदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम् / मित्रावरुणयोरंशे जातास्मि वदतां वर

この言葉はダルマにかなう。言葉において最勝なる者よ、子を望むプラジャーパティに告げる――我はミトラとヴァルナの分より生まれた。

Verse 9

तयोः सकाशं यास्यामि मातो धर्मो हतो वधीत् / एवमुक्त्वा पुनर्देवी तयोरन्तिकमागमत्

「母上、我はあの二神のもとへ参ります。ダルマが損なわれぬように。」そう言って女神は再び二神の近くへ赴いた。

Verse 10

गत्वान्तिकं वरारोहा प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् / अंशे ऽस्मिन्युवयोर्जाता देवौ किं करवाणि वाम्

近くへ赴いた麗しき乙女は合掌して言った。「おお二柱の神よ、我は汝ら両者の分より生まれた。汝らのために何をなすべきか。」

Verse 11

मनुनैवाहमुक्तास्मि अनुगच्छस्व मामिति / तथा तु ब्रुवतीं साध्वीमिडामाश्रित्य तावुभौ

マヌは私に「我に従え」と告げた。そう語る貞淑なるイダーに依り、二人はその庇護のもとに共にとどまった。

Verse 12

देवौ च मित्रावरुणाविदं वचनमूचतुः / अनेन तव धर्मज्ञे प्रश्रयोण दमेन च

そこで神ミトラとヴァルナはこう告げた。「法を知る者よ、汝の恭順と自制によって。」

Verse 13

सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ स्वौ वरवर्णिनि / आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं कन्ये प्रयास्यसि

麗しき腰の乙女よ、優れた容色の者よ。汝の真実によって我ら二神は喜んだ。大いなる福徳の処女よ、汝は我らにより名声を得るであろう。

Verse 14

सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु पूजितः / जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्द्धनः

彼は「スディユムナ」として名高く、三界において崇敬される。世に愛され、法に篤く、マヌの王統を繁栄させる者となる。

Verse 15

मानवः स तु सुद्युम्नः स्त्रीभावमगमत्प्रभुः / सा तु देवी वरं लब्ध्वा निवृत्ता पितरं प्रति

人の主たるスディユムナは女身の状態に至った。かの女神は恩寵の賜物を得て、父のもとへと帰っていった。

Verse 16

बुधेनोत्तरमासाद्य मैथुनायोपमन्त्रिता / सोमपुत्राद्बुधाच्चास्यामैलो जज्ञे पुरूखाः

彼女が北方でブダ（Budha）に至ると、交合へと招かれた。ソーマの子ブダによって彼女から『アイラ』と称されるプルーラヴァが生まれた。

Verse 17

बुधात्सा जनयित्वा तु सुद्युम्नत्वं पुनर्गताः / सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

ブダによって子をもうけたのち、彼女は再びスデュムナの姿へと戻った。スデュムナには、きわめて法（ダルマ）に篤い三人の後継がいた。

Verse 18

उत्कलश्च गयश्चैव विनतश्च तथैव च / उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनतस्यापि पश्चिमम्

三人はウッカラ、ガヤ、そしてヴィナタであった。ウッカラの国は『ウッカラ』と呼ばれ、ヴィナタには西方の地が与えられた。

Verse 19

दिक्पूर्वा तस्य राजर्षेर्गयस्य तु गया पुरी / प्रविष्टेतु मनौ तस्मिन्प्रजाः सृष्ट्वा दिवाकरम्

その王仙ガヤの東方には『ガヤー』の都があった。彼がマヌに入るとき、衆生を創り、ディヴァーカラ（太陽）を立てた。

Verse 20

दशधा तदधात्क्षत्त्रमकरोत्पृथिवीमिमाम् / इक्ष्वाकुरेव दायादो भागं दशममाप्तवान्

彼はこの大地のクシャトリヤの統治を十の हिस्सに分けた。そしてイクシュヴァークの後継が第十の分け前を得た。

Verse 21

कन्याभावत्तु सुद्युम्नो नैव भागमवाप्तवान् / वसिष्ठवचनाच्चासीत्प्रतिष्ठाने महाद्युतिः

乙女の姿となったため、スディユムナは何の分け前も得なかった。しかしヴァシシュタの言葉により、彼はプラティシュターナに大いなる光輝をもって住した。

Verse 22

प्रतिष्ठां धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य महात्मनः / एतच्छ्रुत्वा तु ऋषयः पप्रच्छुः सूतजं प्रति / मानवः स तु सुद्यम्नः स्त्रीभावमगमत्कथम्

法王にして大いなる魂スディユムナのプラティシュターナのことを聞いた聖仙たちは、スータの子に問うた。「その人スディユムナはいかにして女身となったのか。」

Verse 23

सूत उवाच पुरा महेश्वरं द्रष्टुं कुमारास्सनकादयः / इलावृतं समाजग्मुर्ददृशुर्वृषभध्वजम्

スータは語った。昔、サナカらクマーラたちは大自在天マヘーシュヴァラを拝するためイラーヴリタへ赴き、牡牛の旗印を持つシヴァを見た。

Verse 24

उमया रममाणं तं विलोक्य पिहितेस्थले / प्रतिजग्मुस्ततः सर्वे व्रीडिताभूच्छिवाप्यथ

ウマーと戯れるシヴァをその隠れた場所で見て、彼らは皆引き返した。そのときシヴァもまた羞じた。

Verse 25

प्रोवाच वचनं देवी प्रियहेतोः प्रियं प्रिया / इमं ममाश्रमं देव यः पुमान्सं प्रवेक्ष्यति

愛ゆえに愛しき女神は優しい言葉を告げた。「おお神よ、もし男がこのわたしのアーシュラマに足を踏み入れるなら……」

Verse 26

भविष्यति ध्रुवं नारी स तुल्याप्सरसां शुभा / तत्र सर्वाणि भूतानि पिशाचाः पशवश्च ये

その女は必ずや吉祥にして、アプサラスに等しい美しさを得る。そこにはあらゆるブータ、ピシャーチャ、そして獣たちが集う。

Verse 27

स्त्रीभूताः सहरुद्रेण क्रोडन्त्यप्सरसो यथा / उमावनं प्रविष्टस्तु स राजा मृगयां गतः

彼らは女身となり、ルドラとともにアプサラスのように戯れた。王は狩猟に出て、ウマーの森へと入った。

Verse 28

पिशाचैः सह भूतैस्तु रुद्रे स्त्रीभावमास्थिते / तस्मात्सराजा सुद्युम्नः स्त्रीभावं लब्धवान्पुनः / महादेवप्रसादाच्च मानवत्वमवाप्तवान्

ルドラがブータやピシャーチャとともに女相に住したため、そのゆえに王スディユムナは再び女身を得た。さらにマハーデーヴァの恩寵により、再び人としてのあり方をも得た。