Shloka 1
Dānavavaṃśa-pradhāna-nāmāvalī
Catalogue of Prominent Sons of Danu
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सूत उवाच अभवन्दनुपुत्रास्तु वंशे ख्याता महासुराः / विप्रचित्तिप्रधा नास्ते ऽचिन्तनीयपराक्रमाः
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde sūta uvāca abhavandanuputrāstu vaṃśe khyātā mahāsurāḥ / vipracittipradhā nāste 'cintanīyaparākramāḥ
Translation
かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、ヴァーユが説く中篇・第三序説章において、スータは語った――ダヌの子らの系譜に名高き大アスラが生じ、ヴィプラチッティを首として、その武威は思議を超えていた。
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थक (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डेin the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री + ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—श्रीमत् ब्रह्माण्डम् (कर्मधारय)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमहा + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—महत् पुराणम् (कर्मधारय)
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootवायु + प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कृदन्त—क्त (PPP) ‘प्रोक्त’; समासः—वायुना प्रोक्ते (तृतीया-तत्पुरुष)
मध्यमभागेin the middle section
मध्यमभागे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमध्यम + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—मध्यमः भागः (कर्मधारय)
तृतीयॆin the third
तृतीयॆ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
उपोद्धातपादेin the introductory chapter/section
उपोद्धातपादे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootउपोद्धात + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—उपोद्धातस्य पादे (षष्ठी-तत्पुरुष)
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अभवन्there were/became
अभवन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दनुपुत्राःsons of Danu
दनुपुत्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदनु + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—दनोः पुत्राः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुindeed, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
वंशेin the lineage
वंशे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ख्याताःrenowned, famous
ख्याताः:
Vidheyavishaya (विधेयविषय/Predicate)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formकृदन्त—क्त (PPP) ‘ख्यात’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
महासुराःgreat demons (asuras)
महासुराः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootमहा + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—महान्तः असुराः (कर्मधारय)
विप्रचित्तिप्रधानाःhaving Vipracitti as chief
विप्रचित्तिप्रधानाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविप्रचित्ति + प्रधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—विप्रचित्तिः प्रधानः येषां ते (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीहि-सन्निकर्षः); अत्र विशेषणरूपेण
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
अचिन्तनीयपराक्रमाःof inconceivable valor
अचिन्तनीयपराक्रमाः:
Vidheyavishaya (विधेयविषय/Predicate)
TypeAdjective
Rootअचिन्तनीय + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—अचिन्तनीयः पराक्रमः येषां ते (बहुव्रीहि-भावार्थः) / रूपेण कर्मधारय-सन्निकर्षः