Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
तदग्रे निखिलः स्वीयो वृत्तान्तो विनिवेदितः / मया समाहितधिया स सर्वं श्रुतवानपि
Transliteration
tadagre nikhilaḥ svīyo vṛttānto viniveditaḥ / mayā samāhitadhiyā sa sarvaṃ śrutavānapi
Translation
その御前で、わたしは心を定めて自らの一切の経緯を申し上げた。彼はすべてを聞き届けられた。
Word by Word
तत्of him/that
तत्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him/that’ (in compound with अग्रे)
अग्रेin (his) presence
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (locative adverb) ‘in front/presence’
निखिलःentire
निखिलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं (qualifies वृत्तान्तः)
स्वीयःmy/one’s own
स्वीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘one’s own’
वृत्तान्तःaccount
वृत्तान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विनिवेदितःwas reported
विनिवेदितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + नि + √विद्/वेद् (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि ‘was reported’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
समाहितधियाwith a composed mind
समाहितधिया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसमाहित + धि (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (‘समाहिता धिः यस्य’ इत्यर्थे बहुव्रीहिः सम्भवः, परन्तु रूपतः ‘समाहितधि’ इति विशेषण-प्रातिपदिक); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘with composed mind’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘everything’
श्रुतवान्had heard
श्रुतवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘had heard’
अपिalso/though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: ‘also/even/though’)