Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
स्रात्वा नित्यक्रियां कृत्वा संपूज्य वृषभध्वजम् / प्रतस्थे द्रष्टुमुर्वीश शिवं कैलासवासिनम्
Transliteration
srātvā nityakriyāṃ kṛtvā saṃpūjya vṛṣabhadhvajam / pratasthe draṣṭumurvīśa śivaṃ kailāsavāsinam
Translation
沐浴して日々の作法を果たし、牡牛の旗を掲げる主を丁重に礼拝してのち、その王はカイラーサに住まうシヴァを拝するため旅立った。
Word by Word
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), ‘having bathed’
नित्य-क्रियाम्the daily rite
नित्य-क्रियाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनित्य + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), ‘having done’
सम्पूज्यhaving worshipped
सम्पूज्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-√पूज् (धातु)
Formल्यप् (absolutive), ‘having duly worshipped’
वृषभ-ध्वजम्the Bull-bannered one (Śiva)
वृषभ-ध्वजम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; epithet of Śiva
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘set out’
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive), ‘to see’
उर्वीशO lord of the earth
उर्वीश:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootउर्वीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (address)
शिवम्Śiva
शिवम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
कैलास-वासिनम्dwelling on Kailāsa
कैलास-वासिनम्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootकैलास + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; ‘dwelling in Kailāsa’ qualifying शिवम्