Shloka 16
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
त्रिरात्रं समरे रामस्तैः सार्द्धं युयुधे बली / द्वादशाक्षौहिणीस्तत्र चिच्छेद लघुविक्रमः
Transliteration
trirātraṃ samare rāmastaiḥ sārddhaṃ yuyudhe balī / dvādaśākṣauhiṇīstatra ciccheda laghuvikramaḥ
Translation
剛勇のラーマは戦場で彼らと三夜にわたり戦った。そこで俊敏なる勇者は十二のアクシャウヒニー軍を切り裂いた。
Word by Word
tri-rātramfor three nights
tri-rātram:
Adhikarana (अधिकरण/time-extent)
TypeNoun
Roottri + rātra (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical): त्रयः रात्राः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; कालपरिमाण (duration)
samarein battle
samare:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
taiḥwith them
taiḥ:
Sahakari (सहकारी/with whom)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन
sārddhamtogether (with)
sārddham:
Sahakari (सहकारी/association)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
Formसहभावार्थक-अव्यय (adverb: ‘together with’)
yuyudhefought
yuyudhe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyudh (युध् धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
balīmighty
balī:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘rāmaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
dvādaśa-akṣauhiṇīḥtwelve armies (akṣauhiṇīs)
dvādaśa-akṣauhiṇīḥ:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootdvādaśa + akṣauhiṇī (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: द्वादश अक्शौहिण्यः; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
cicchedacut down / destroyed
ciccheda:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootchid (छिद् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
laghu-vikramaḥswift in valor
laghu-vikramaḥ:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootlaghu + vikrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: लघुः विक्रमः यस्य; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘rāmaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्