Shloka 38
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
ततो वेदविदश्चैतां गतिमिच्छन्ति पर्वसु / अविशेषेषु कालेषु ज्ञेयः सवितृमानतः
Transliteration
tato vedavidaścaitāṃ gatimicchanti parvasu / aviśeṣeṣu kāleṣu jñeyaḥ savitṛmānataḥ
Translation
ゆえにヴェーダに通じた者はパルヴァ（節目）の日にこの運行を求め、特別のない時にはサヴィトリ（太陽）の尺度によってそれを知るべきである。
Word by Word
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/क्रमार्थ (adverb: ‘thereupon/from that’)
वेदविदःknowers of the Veda
वेदविदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवेद-विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; समासः—वेदं विदन्ति इति (उपपद-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एताम्this
एताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
गतिम्movement
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इच्छन्तिdesire
इच्छन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पर्वसुon the junction-days/at the transitions
पर्वसु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन
अविशेषेषुin non-distinct (ordinary)
अविशेषेषु:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-विशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन; विशेषण—कालेषु
कालेषुtimes
कालेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
ज्ञेयःis to be known
ज्ञेयः:
Karya (कार्य/Obligation predicate)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be known’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सवितृमानतःaccording to the Sun’s measure
सवितृमानतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसवितृ-मानतस् (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from/according to the measure of Savitṛ (Sun)’; पाठभेदे ‘सवितृमानतः’ = सवितुः मानतः