Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 38
Devanagari script
तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्यप्रस्रुतशोणितम् विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम् //
Translation
第38偈は、神々への敬虔とダルマの実践が、安楽と功徳をもたらすと示す。
Word by Word
तम्him (that serpent)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
निर्भुग्न-शिरः-ग्रीवम्with head and neck crushed/bent
निर्भुग्न-शिरः-ग्रीवम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्भुग्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; नि+भुज्/भञ्ज् भावे) + शिरस् (प्रातिपदिक) + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier) तम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (निर्भुग्ने शिरसी ग्रीवा च यस्य)
आस्य-प्रसृत-शोणितम्with blood flowing from the mouth
आस्य-प्रसृत-शोणितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआस्य (प्रातिपदिक) + प्रसृत (कृदन्त; √सृ 'to flow/spread', past participle) + शोणित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण तम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (आस्यात् प्रसृतं शोणितं यस्य)
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-लोक् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (Gerund/Absolutive), 'having seen'
शरणम्refuge
शरणम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
तत्-पत्न्यःhis wives
तत्-पत्न्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य पत्न्यः)
मधुसूदनम्Madhusūdana (Krishna)
मधुसूदनम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootमधुसूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
Speaker
Narrator Vyāsa