Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 33
Devanagari script
दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचेष्टितम् तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुरात्मा दशनायुधः //
Translation
ここでは「33」が、プラーナ本文の文脈における詩節番号として示される。
Word by Word
darśitaḥshown; displayed
darśitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Root√dṛś (धातु) + kta (कृत्) → darśita (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘bhāvaḥ’ इत्यस्य विशेषण
mānuṣaḥhuman
mānuṣaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘bhāvaḥ’ इत्यस्य विशेषण
bhāvaḥnature; demeanor
bhāvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
darśitamshown
darśitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Root√dṛś (धातु) + kta (कृत्) → darśita (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र ‘bālaceṣṭitam’ इत्यस्य विशेषण (predicate/attributive)
bāla-ceṣṭitamchildish act; childlike behavior
bāla-ceṣṭitam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक) + ceṣṭita (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘बालस्य चेष्टितम्’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
tattherefore; that
tat:
Hetu/Anuvāda (हेतु/that)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अन्वयः ‘तत् (हेतुना)’
ayamthis (one)
ayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
damyatāmlet (him) be subdued
damyatām:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√dam (धातु)
Formलोट् (imperative), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आज्ञार्थ (let him be subdued)
kṛṣṇaO Krishna
kṛṣṇa:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, संबोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
durātmāevil-souled one
durātmā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdur + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘दुष्ट आत्मा’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘ayam’ इत्यस्य विशेषण/नाम
daśana-āyudhaḥwhose weapon is teeth; fanged
daśana-āyudhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootdaśana (प्रातिपदिक) + āyudha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया/करण: ‘दशनैः आयुधम् यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थेऽपि प्रयोगः; पदरूपेण तत्पुरुषवत्), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘durātmā’ इत्यस्य विशेषण
Speaker
Balarāma addressing Kṛṣṇa, urging action against the serpent