Home›Srimad Bhagavatam›Tritiya Skandha›Adhyaya 8›Shloka 33
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 33

Transmission of Bhāgavata Wisdom and Brahmā’s Vision of the Supreme Lord on Ananta

Devanagari script

स कर्मबीजं रजसोपरक्त: प्रजा: सिसृक्षन्नियदेव दृष्ट्वा । अस्तौद्विसर्गाभिमुखस्तमीड्य- मव्यक्तवर्त्मन्यभिवेशितात्मा ॥ ३३ ॥

Transliteration

sa karma-bījaṁ rajasoparaktaḥ prajāḥ sisṛkṣann iyad eva dṛṣṭvā astaud visargābhimukhas tam īḍyam avyakta-vartmany abhiveśitātmā

Translation

ラジャス（激情）の性に満たされたブラフマーは、衆生を創造しようとの欲求に駆られた。至上主が示された創造の因を見て、彼は二次創造へと向かい、創造の心の道に身を据えて、讃嘆に値する主へ恭しく祈りを捧げ始めた。

Synonyms
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
कर्मaction, karma
कर्म:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, समासाङ्ग
बीजम्seed
बीजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन
कर्म-बीजम्the seed of karma
कर्म-बीजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्मणः बीजम्)
रजसाby rajas (passion)
रजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचन
उपरक्तःtinged, affected
उपरक्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप+रञ्ज् (धातु) → उपरक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (सः)
रजसा-उपरक्तःtinged by rajas
रजसा-उपरक्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरजस् (प्रातिपदिक) + उपरक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (रजसा उपरक्तः)
प्रजाःcreatures, progeny
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सिसृक्षन्desiring to create
सिसृक्षन्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसृज् (धातु) → सिसृक्ष (इच्छार्थक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; सन्-प्रत्ययान्त (desiderative participle-like usage); विशेषणम् (सः)
इयत्this much, so much
इयत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम; ‘एतावद्’ अर्थे
एवindeed, only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
अस्तौत्praised
अस्तौत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलुङ् (Aorist/लुङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
विसर्गcreation
विसर्ग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, समासाङ्ग
अभिमुखःfacing toward, intent on
अभिमुखः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सः)
विसर्ग-अभिमुखःturned toward creation
विसर्ग-अभिमुखः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक) + अभिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; द्वितीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (विसर्गं प्रति अभिमुखः)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
ईड्यम्worthy of praise
ईड्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईड्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तम्)
अव्यक्तunmanifest
अव्यक्त:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; समासाङ्ग
वर्त्मनिin the path/track
वर्त्मनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन
अव्यक्त-वर्त्मनिin the unmanifest path
अव्यक्त-वर्त्मनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक) + वर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारयः (अव्यक्तं वर्त्म)
अभिवेशितfixed, absorbed
अभिवेशित:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि+विश् (धातु) → अभिवेशित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासाङ्ग
आत्माself, mind
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
अभिवेशित-आत्माone whose mind was absorbed
अभिवेशित-आत्मा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभिवेशित (कृदन्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (अभिवेशितः आत्मा यस्य सः)
Purport

Even if one is in the material mode of passion, to create something in the world he has to take shelter of the Supreme for the necessary energy. That is the path of the successful termination of any attempt.

Characters & Entities
B
Brahmā
S
Supreme Lord (Viṣṇu/Nārāyaṇa)

FAQs

This verse explains that Brahmā, influenced by rajas and carrying the ‘seed of karma,’ turns toward secondary creation only after seeing the Lord and offering Him praise with a mind fixed on Him.

Because creation proceeds under the Lord’s supremacy; Brahmā first acknowledges the worshipful Supreme Person and becomes spiritually aligned before engaging in visarga (secondary creation).

Like Brahmā, one can begin duties with remembrance and prayer—anchoring intention in devotion—so action is guided by higher purpose rather than only passion or ego.

←Previous Verse
Next Verse→