Next Verse

Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 1

Rahūgaṇa Meets Jaḍa Bharata: The Shaking Palanquin and the Teaching Beyond Body-Identity

श्रीशुक उवाच अथ सिन्धुसौवीरपते रहूगणस्य व्रजत इक्षुमत्यास्तटे तत्कुलपतिना शिबिकावाहपुरुषान्वेषणसमये दैवेनोपसादित: स द्विजवर उपलब्ध एष पीवा युवा संहननाङ्गो गोखरवद्धुरं वोढुमलमिति पूर्वविष्टिगृहीतै: सह गृहीत: प्रसभमतदर्ह उवाह शिबिकां स महानुभाव: ॥ १ ॥

śrī-śuka uvāca atha sindhu-sauvīra-pate rahūgaṇasya vrajata ikṣumatyās taṭe tat-kula-patinā śibikā-vāha-puruṣānveṣaṇa-samaye daivenopasāditaḥ sa dvija-vara upalabdha eṣa pīvā yuvā saṁhananāṅgo go-kharavad dhuraṁ voḍhum alam iti pūrva-viṣṭi-gṛhītaiḥ saha gṛhītaḥ prasabham atad-arha uvāha śibikāṁ sa mahānubhāvaḥ.

シュカデーヴァ・ゴースワーミーは言いました。「ラフーガナ王の召使いたちは、イクシュマティー川のほとりでジャダ・バラタを見つけました。彼が若く、牛のように力強いのを見て、彼らはこの偉大な魂に輿を担ぐよう強制しました。」

श्री-शुकःŚrī Śuka
श्री-शुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Śrī-Śuka)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तर (then/now)
सिन्धु-सौवीर-पतेO king of Sindhu and Sauvīra
सिन्धु-सौवीर-पते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक) + सौवीर (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘O lord of Sindhu and Sauvīra’
रहूगणस्यof Rahūgaṇa
रहूगणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरहूगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
व्रजतःwhile (he was) traveling
व्रजतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootव्रज् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle) व्रजत्; षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘while going’
इक्षुमत्याःof the Ikṣumatī (river)
इक्षुमत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइक्षुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तटेon the bank
तटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तत्-कुल-पतिनाby the chief of that dynasty
तत्-कुल-पतिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + कुल (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by the lord of that dynasty’
शिबिका-वाह-पुरुष-अन्वेषण-समयेat the time of searching for palanquin-bearers
शिबिका-वाह-पुरुष-अन्वेषण-समये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक) + वाह (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक) + अन्वेषण (प्रातिपदिक) + समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘at the time of searching for palanquin-carriers’
दैवेनby fate
दैवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by fate/divine arrangement’
उपसादितःwas brought near
उपसादितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप+सद् (धातु)
Formक्त (past passive participle) उपसादित; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘brought/led near’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्विज-वरःthe best of brāhmaṇas
द्विज-वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उपलब्धःwas found
उपलब्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप+लभ् (धातु)
Formक्त (past passive participle) उपलब्ध; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘found’
एषःthis (man)
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पीवाstout
पीवा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीवस्/पीवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘stout, well-built’
युवाa young man
युवा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संहनन-अङ्गःwith a compact physique
संहनन-अङ्गः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंहनन (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having a compact body’
गो-खरवत्like an ox or donkey
गो-खरवत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगो (प्रातिपदिक) + खर (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्ययवत् प्रयोगः; उपमा (like an ox/donkey)
धुरम्the burden
धुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘burden/yoke’
वोढुम्to carry
वोढुम्:
Prayojana (प्रयोजन/तुमुन्)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive) from √वह्; ‘to carry’
अलम्able, fit
अलम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय; समर्थ्ये (enough/fit/able)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसमाप्ति (thus)
पूर्व-विष्टि-गृहीतैःwith those previously engaged (as carriers)
पूर्व-विष्टि-गृहीतैः:
Sahartha (सहार्थ)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + विष्टि (प्रातिपदिक) + गृहीत (कृदन्त, √ग्रह्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘with those previously hired/pressed into service’
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; with
गृहीतःwas taken
गृहीतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त (past passive participle) गृहीत; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘was seized/taken’
प्रसभम्forcibly
प्रसभम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रसभम् (अव्यय)
Formअव्यय; बलात् (forcibly)
अतत्-अर्हःthough unfit for it
अतत्-अर्हः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतत् (निषेध) + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘not fit for that’
उवाहcarried
उवाह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शिबिकाम्the palanquin
शिबिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महानुभावःthe great soul
महानुभावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहानुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘great-souled’
R
Rahūgaṇa
J
Jada Bharata
Ś
Śrī Śukadeva Gosvāmī

FAQs

Because the palanquin leader, judging only by Jada Bharata’s strong body, thought he was fit for labor; by providence he was seized to replace a missing carrier, setting the stage for Rahūgaṇa’s later spiritual awakening.

The verse highlights how worldly people misjudge saints by externals, while the Bhagavatam teaches that true greatness (mahānubhāva) is recognized by realization and character, not by social role or bodily appearance.

Do not evaluate people only by looks, status, or utility; practice humility and discernment, and remain open to wisdom coming from unexpected sources.