Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 35

Lord Rāmacandra’s Charity, Sītā’s Departure, and the Lord’s Return to Vaikuṇṭha

Devanagari script

तस्मिन्स भगवान् राम: स्‍निग्धया प्रिययेष्टया । रेमे स्वारामधीराणामृषभ: सीतया किल ॥ ३५ ॥

Transliteration

tasmin sa bhagavān rāmaḥ snigdhayā priyayeṣṭayā reme svārāma-dhīrāṇām ṛṣabhaḥ sītayā kila

Translation

その宮殿において、至上主バガヴァーン・シュリー・ラーマチャンドラは、学識者の中の最勝として、愛しき力であるシュリー・シーターと共に住み、完全な安らぎを楽しまれた。

Synonyms

• तस्मिन्: in that (place/time)
• तस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• रामः: Rama
• रामः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्निग्धया: with affectionate (one)
• स्निग्धया: करण (Karaṇa/Instrumental)
• Type: Adjective
• Root: स्निग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम्

• प्रियया: with beloved (one)
• प्रियया: करण (Karaṇa/Instrumental)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• इष्टया: with the desired/dear (wife)
• इष्टया: करण (Karaṇa/Instrumental)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (प्रातिपदिक; √इष्/इच्छ्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (past passive participle used adjectivally)

• रेमे: enjoyed/sported
• रेमे: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √रम् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• स्वारामधीराणाम्: of the self-satisfied sages
• स्वारामधीराणाम्: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
• Type: Noun
• Root: स्वाराम + धीर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वारामाणां धीराणाम्)

• ऋषभः: the best/bull (chief)
• ऋषभः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सीतया: with Sita
• सीतया: सह (Saha/Association; instrumental)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• किल: indeed/it is said
• किल: सम्बोधन-निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), अर्थे—खलु/इति प्रसिद्धौ (indeed/it is said)

Characters & Entities

• Rama
• Sita

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Lord Rama’s life with Sita?

This verse states that Lord Rāma, though fully self-satisfied and the foremost among steady sages, lovingly enjoyed pastimes with His most cherished consort, Sītā.

Why does the Bhagavatam call Lord Rama the foremost among self-satisfied sages (svārāma-dhīrāṇām ṛṣabhaḥ)?

It highlights that Rāma’s joy is not born of material dependence—He is complete in Himself—yet He participates in loving, dharmic pastimes to bless the world and teach ideal conduct.

How can a devotee apply this shloka in modern life?

Practice dharmic relationships rooted in affection and fidelity, while cultivating inner contentment through devotion—seeing love as service rather than consumption.