Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 17

Nārada’s Arrival, the Nine Yogendras, and the Foundations of Bhāgavata-dharma

Devanagari script

तेषां वै भरतो ज्येष्ठो नारायणपरायण: । विख्यातं वर्षमेतद् यन्नाम्ना भारतमद्भ‍ुतम् ॥ १७ ॥

Transliteration

teṣāṁ vai bharato jyeṣṭho nārāyaṇa-parāyaṇaḥ vikhyātaṁ varṣam etad yan- nāmnā bhāratam adbhutam

Translation

その百人の子らのうち長子バラタは、ナーラーヤナに全き帰依を捧げていた。バラタの名声ゆえに、この地は今や偉大なる「バーラタ・ヴァルシャ」として称えられる。

Synonyms

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• भरतः: Bharata
• भरतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भरत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ज्येष्ठः: the eldest
• ज्येष्ठः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भरतः इति विशेषण

• नारायणपरायणः: devoted to Nārāyaṇa
• नारायणपरायणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नारायण + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (नारायण-परायण = devoted to Nārāyaṇa); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भरतः इति विशेषण

• विख्यातम्: renowned, famous
• विख्यातम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्षम् इति विशेषण

• वर्षम्: region/land (varṣa)
• वर्षम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्षम् इति विशेषण (appositional)

• यत्: which
• यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/हेतु (by the name)

• भारतं: Bhārata
• भारतं: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम-रूपेण (as a proper name)

• अद्भुतम्: wonderful, marvelous
• अद्भुतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भारतम्/वर्षम् इति विशेषण

Characters & Entities

• Bharata
• Nārāyaṇa

FAQs

Why is India called Bhārata-varṣa according to the Srimad Bhagavatam?

This verse states that the land became famous by the name of the eldest son Bharata, who was devoted to Nārāyaṇa; therefore it is known as Bhārata-varṣa.

What does “Nārāyaṇa-parāyaṇaḥ” mean in Bhagavatam 11.2.17?

It means “one whose ultimate refuge and sole dedication is Nārāyaṇa”—a person fully surrendered in devotion to the Supreme Lord.

Practical application: What can I learn from Bharata being ‘Nārāyaṇa-parāyaṇa’?

Make devotion your life’s center—regular remembrance, worship, and choices aligned with God—so your identity and actions become rooted in spiritual purpose.