Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Parīkṣit’s Final Absorption, Takṣaka’s Bite, Janamejaya’s Snake Sacrifice, and the Vedic Sound-Lineage

पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्‍‍याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥

pailaḥ sva-saṁhitām ūce indrapramitaye muniḥ bāṣkalāya ca so ’py āha śiṣyebhyaḥ saṁhitāṁ svakām

自制のインドラプラミティは自らのサンヒターを学識ある行者マーンḍூケーヤに授け、その弟子デーヴァミトラがサウバリらへ伝えた。

शाकल्यःŚākalya
शाकल्यः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootशाकल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्his
तत्:
सम्बन्ध (Genitival relation)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्ध (genitival relation) in compound; ‘of him/that’
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तत्सुतः’ = appositional to Śākalya
स्वाम्his own
स्वाम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of ‘संहिताम्’
तुhowever/indeed
तु:
भाव-निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
पञ्चधाin five ways; into five parts
पञ्चधा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपञ्चधा (अव्यय; पञ्चन् + धा)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
व्यस्यhaving divided
व्यस्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootव्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभाव; ‘having divided/arranged’
संहिताम्the saṁhitā
संहिताम्:
कर्म (Object of ‘व्यस्य’)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वात्स्यto Vātsya
वात्स्य:
सम्प्रदान (Recipient; to whom assigned)
TypeNoun
Rootवात्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; in compound-locative list
मुद्गलto Mudgala
मुद्गल:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमुद्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (as part of list)
शालीयto Śālīya
शालीय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशालीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (as part of list)
गोखल्यto Gokhalya
गोखल्य:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगोखल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (as part of list)
शिशिरेषुto Śiśira (and others)
शिशिरेषु:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशिशिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
अधात्assigned/placed (gave)
अधात्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

According to Śrīla Śrīdhara Svāmī, Māṇḍūkeya was the son of Indrapramiti, from whom he received Vedic knowledge.

P
Paila
I
Indrapramiti
B
Bāṣkala

FAQs

It describes a paramparā system where sages pass on specific recensions (saṁhitās) to qualified disciples, ensuring accurate preservation through disciplined teaching.

To expand and secure the Vedic tradition through multiple authorized lines of transmission, each teacher carrying and teaching a particular recension.

Learn sacred texts from reliable teachers and authentic lineages, and study with consistency so knowledge is transmitted with clarity and integrity.