Adhyaya 2

Verse 1

श्रीशुक उवाच ततश्चानुदिनं धर्म: सत्यं शौचं क्षमा दया । कालेन बलिना राजन् नङ्‌क्ष्यत्यायुर्बलं स्मृति: ॥ १ ॥

シュリー・シュカデーヴァは言った。「王よ、カリの時代の強大な影響により、ダルマ、真実、清浄、寛容、慈悲、そして寿命・体力・記憶は日ごとに衰えてゆく。」

Verse 2

वित्तमेव कलौ नृणां जन्माचारगुणोदय: । धर्मन्यायव्यवस्थायां कारणं बलमेव हि ॥ २ ॥

カリ・ユガでは、富だけが良い家柄・正しい振る舞い・優れた資質のしるしと見なされ、ダルマと正義の適用もただ力に基づいて行われる。

Verse 3

दाम्पत्येऽभिरुचिर्हेतुर्मायैव व्यावहारिके । स्त्रीत्वे पुंस्त्वे च हि रतिर्विप्रत्वे सूत्रमेव हि ॥ ३ ॥

夫婦の結びつきは表面的な魅力だけが理由となり、商いの成功は欺きに依る。女らしさ男らしさは性の巧みさで量られ、聖紐を着けているだけでブラーフマナと呼ばれる。

Verse 4

लिङ्गमेवाश्रमख्यातावन्योन्यापत्तिकारणम् । अवृत्त्या न्यायदौर्बल्यं पाण्डित्ये चापलं वच: ॥ ४ ॥

霊的地位は外見のしるしだけで定められ、その同じ根拠で人々は一つのアーシュラマから別のアーシュラマへ移り変わる。生計が立たねば品位を疑われ、言葉を弄する者が学者と見なされる。

Verse 5

अनाढ्यतैवासाधुत्वे साधुत्वे दम्भ एव तु । स्वीकार एव चोद्वाहे स्न‍ानमेव प्रसाधनम् ॥ ५ ॥

金のない者は不浄と裁かれ、偽善が徳として受け入れられる。結婚は口約束だけで取り決められ、ただ沐浴しただけで人前に出るに足ると思うようになる。

Verse 6

दूरे वार्ययनं तीर्थं लावण्यं केशधारणम् । उदरंभरता स्वार्थ: सत्यत्वे धार्ष्ट्यमेव हि । दाक्ष्यं कुटुम्बभरणं यशोऽर्थे धर्मसेवनम् ॥ ६ ॥

聖地は遠くの水たまりにすぎぬと見なされ、美は髪形によると思われる。腹を満たすことが人生の目的となり、厚かましい者が真実の人と受け取られる。家族を養える者が有能とされ、ダルマの実践も名声のためだけに行われる。

Verse 7

एवं प्रजाभिर्दुष्टाभिराकीर्णे क्षितिमण्डले । ब्रह्मविट्‍क्षत्रशूद्राणां यो बली भविता नृप: ॥ ७ ॥

このように地上が堕落した民で満ちるとき、バラモン・ヴァイシャ・クシャトリヤ・シュードラのいずれであれ、最も強い者が王として政治権力を得る。

Verse 8

प्रजा हि लुब्धै राजन्यैर्निर्घृणैर्दस्युधर्मभि: । आच्छिन्नदारद्रविणा यास्यन्ति गिरिकाननम् ॥ ८ ॥

貪欲で無慈悲な支配者たちは盗賊のように振る舞い、妻や財産を奪われた民は山や森へと逃げ去る。

Verse 9

शाकमूलामिषक्षौद्रफलपुष्पाष्टिभोजना: । अनावृष्टय‍ा विनङ्‌क्ष्यन्ति दुर्भिक्षकरपीडिता: ॥ ९ ॥

飢饉と重税に苦しめられ、人々は葉や根、肉、野蜜、果実、花、種子を食してしのぐ。旱魃に打たれて、ついには完全に滅びる。

Verse 10

शीतवातातपप्रावृड्‌‌हिमैरन्योन्यत: प्रजा: । क्षुत्तृड्भ्यां व्याधिभिश्चैव सन्तप्स्यन्ते च चिन्तया ॥ १० ॥

民は寒さ、風、暑さ、雨、雪によって大いに苦しみ、さらに争い、飢えと渇き、病、そして激しい不安によっても責め苛まれる。

Verse 11

त्रिंशद्विंशतिवर्षाणि परमायु: कलौ नृणाम् ॥ ११ ॥

カリ・ユガにおける人間の最大寿命は50年になるでしょう。

Verse 12

क्षीयमाणेषु देहेषु देहिनां कलिदोषत: । वर्णाश्रमवतां धर्मे नष्टे वेदपथे नृणाम् ॥ १२ ॥ पाषण्डप्रचुरे धर्मे दस्युप्रायेषु राजसु । चौर्यानृतवृथाहिंसानानावृत्तिषु वै नृषु ॥ १३ ॥ शूद्रप्रायेषु वर्णेषुच्छागप्रायासु धेनुषु । गृहप्रायेष्वाश्रमेषु यौनप्रायेषु बन्धुषु ॥ १४ ॥ अणुप्रायास्वोषधीषु शमीप्रायेषु स्थास्नुषु । विद्युत्प्रायेषु मेघेषु शून्यप्रायेषु सद्मसु ॥ १५ ॥ इत्थं कलौ गतप्राये जनेषु खरधर्मिषु । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवानवतरिष्यति ॥ १६ ॥

カリ・ユガの終わりに、生物の体は小さくなり、ヴェーダの原則は廃れます。その時、至上主が現れて永遠の宗教を救うでしょう。

Verse 13

क्षीयमाणेषु देहेषु देहिनां कलिदोषत: । वर्णाश्रमवतां धर्मे नष्टे वेदपथे नृणाम् ॥ १२ ॥ पाषण्डप्रचुरे धर्मे दस्युप्रायेषु राजसु । चौर्यानृतवृथाहिंसानानावृत्तिषु वै नृषु ॥ १३ ॥ शूद्रप्रायेषु वर्णेषुच्छागप्रायासु धेनुषु । गृहप्रायेष्वाश्रमेषु यौनप्रायेषु बन्धुषु ॥ १४ ॥ अणुप्रायास्वोषधीषु शमीप्रायेषु स्थास्नुषु । विद्युत्प्रायेषु मेघेषु शून्यप्रायेषु सद्मसु ॥ १५ ॥ इत्थं कलौ गतप्राये जनेषु खरधर्मिषु । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवानवतरिष्यति ॥ १६ ॥

カリ・ユガの終わりに、生物の体は小さくなり、ヴェーダの原則は廃れます。その時、至上主が現れて永遠の宗教を救うでしょう。

Verse 14

क्षीयमाणेषु देहेषु देहिनां कलिदोषत: । वर्णाश्रमवतां धर्मे नष्टे वेदपथे नृणाम् ॥ १२ ॥ पाषण्डप्रचुरे धर्मे दस्युप्रायेषु राजसु । चौर्यानृतवृथाहिंसानानावृत्तिषु वै नृषु ॥ १३ ॥ शूद्रप्रायेषु वर्णेषुच्छागप्रायासु धेनुषु । गृहप्रायेष्वाश्रमेषु यौनप्रायेषु बन्धुषु ॥ १४ ॥ अणुप्रायास्वोषधीषु शमीप्रायेषु स्थास्नुषु । विद्युत्प्रायेषु मेघेषु शून्यप्रायेषु सद्मसु ॥ १५ ॥ इत्थं कलौ गतप्राये जनेषु खरधर्मिषु । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवानवतरिष्यति ॥ १६ ॥

カリ・ユガの終わりに、生物の体は小さくなり、ヴェーダの原則は廃れます。その時、至上主が現れて永遠の宗教を救うでしょう。

Verse 15

क्षीयमाणेषु देहेषु देहिनां कलिदोषत: । वर्णाश्रमवतां धर्मे नष्टे वेदपथे नृणाम् ॥ १२ ॥ पाषण्डप्रचुरे धर्मे दस्युप्रायेषु राजसु । चौर्यानृतवृथाहिंसानानावृत्तिषु वै नृषु ॥ १३ ॥ शूद्रप्रायेषु वर्णेषुच्छागप्रायासु धेनुषु । गृहप्रायेष्वाश्रमेषु यौनप्रायेषु बन्धुषु ॥ १४ ॥ अणुप्रायास्वोषधीषु शमीप्रायेषु स्थास्नुषु । विद्युत्प्रायेषु मेघेषु शून्यप्रायेषु सद्मसु ॥ १५ ॥ इत्थं कलौ गतप्राये जनेषु खरधर्मिषु । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवानवतरिष्यति ॥ १६ ॥

カリ・ユガの終わりに、生物の体は小さくなり、ヴェーダの原則は廃れます。その時、至上主が現れて永遠の宗教を救うでしょう。

Verse 16

क्षीयमाणेषु देहेषु देहिनां कलिदोषत: । वर्णाश्रमवतां धर्मे नष्टे वेदपथे नृणाम् ॥ १२ ॥ पाषण्डप्रचुरे धर्मे दस्युप्रायेषु राजसु । चौर्यानृतवृथाहिंसानानावृत्तिषु वै नृषु ॥ १३ ॥ शूद्रप्रायेषु वर्णेषुच्छागप्रायासु धेनुषु । गृहप्रायेष्वाश्रमेषु यौनप्रायेषु बन्धुषु ॥ १४ ॥ अणुप्रायास्वोषधीषु शमीप्रायेषु स्थास्नुषु । विद्युत्प्रायेषु मेघेषु शून्यप्रायेषु सद्मसु ॥ १५ ॥ इत्थं कलौ गतप्राये जनेषु खरधर्मिषु । धर्मत्राणाय सत्त्वेन भगवानवतरिष्यति ॥ १६ ॥

カリの時代の終わりには、カリの दोष（過失）によって生きとし生けるものの身体は著しく小さくなり、ヴァルナ・アーシュラマのダルマは崩れ、ヴェーダの道は人間社会から忘れ去られる。宗教と称するものは邪説と無神論に満ち、王たちは多くが盗賊のようになり、人々の営みは盗み・虚言・無益な暴力となり、あらゆる階層はシュードラ同然に堕する。牛は山羊のようになり、アーシュラマは俗家と変わらず、親族の情は婚姻の結びつきにとどまる。薬草は小さく、樹木はシャミーのように矮小となり、雲は稲妻に満ち、住まいは敬虔さを失い、人々は驢馬のごとくなる。その時、至上の主バガヴァーンが清浄なるサットヴァの力をもって降臨し、永遠のダルマを救護される。

Verse 17

चराचरगुरोर्विष्णोरीश्वरस्याखिलात्मन: । धर्मत्राणाय साधूनां जन्म कर्मापनुत्तये ॥ १७ ॥

動くもの動かぬものすべての師であり、至上の主、万有のアートマンであるヴィシュヌは、ダルマを護り、聖なる भक्तたちを物質的行為の反作用から解き放つために誕生される。

Verse 18

शम्भलग्राममुख्यस्य ब्राह्मणस्य महात्मन: । भवने विष्णुयशस: कल्कि: प्रादुर्भविष्यति ॥ १८ ॥

カルキ主は、シャンバラ村の最も卓越した大徳のバラモン、ヴィシュヌヤシャの家において顕現される。

Verse 19

अश्वमाशुगमारुह्य देवदत्तं जगत्पति: । असिनासाधुदमनमष्टैश्वर्यगुणान्वित: ॥ १९ ॥ विचरन्नाशुना क्षौण्यां हयेनाप्रतिमद्युति: । नृपलिङ्गच्छदो दस्यून्कोटिशो निहनिष्यति ॥ २० ॥

宇宙の主カルキは、俊足の馬デーヴァダッタに乗り、剣を手に、大地を疾駆して八つの神秘的威力と神性の諸徳を顕す。比類なき光輝を放ちつつ、王の姿に身を隠した盗賊どもを幾百万と討ち滅ぼされる。

Verse 20

अश्वमाशुगमारुह्य देवदत्तं जगत्पति: । असिनासाधुदमनमष्टैश्वर्यगुणान्वित: ॥ १९ ॥ विचरन्नाशुना क्षौण्यां हयेनाप्रतिमद्युति: । नृपलिङ्गच्छदो दस्यून्कोटिशो निहनिष्यति ॥ २० ॥

宇宙の主カルキは、俊足の馬デーヴァダッタに乗り、剣を手に、大地を疾駆して八つの神秘的威力と神性の諸徳を顕す。比類なき光輝を放ちつつ、王の姿に身を隠した盗賊どもを幾百万と討ち滅ぼされる。

Verse 21

अथ तेषां भविष्यन्ति मनांसि विशदानि वै । वासुदेवाङ्गरागातिपुण्यगन्धानिलस्पृशाम् । पौरजानपदानां वै हतेष्वखिलदस्युषु ॥ २१ ॥

すべての盗賊の性をもつ偽りの王たちが討たれた後、都と村の人々は、主ヴァースデーヴァの白檀の塗香や神聖な装いの至浄の香りを運ぶ風に触れ、その心は超越的に清らかとなる。

Verse 22

तेषां प्रजाविसर्गश्च स्थविष्ठ: सम्भविष्यति । वासुदेवे भगवति सत्त्वमूर्तौ हृदि स्थिते ॥ २२ ॥

至上主ヴァースデーヴァが、純粋な善（サットヴァ）の超越的姿として彼らの心に住まわれるとき、残された民は豊かに子孫を増やし、大地は再び人々で満ちる。

Verse 23

यदावतीर्णो भगवान् कल्किर्धर्मपतिर्हरि: । कृतं भविष्यति तदा प्रजासूतिश्च सात्त्विकी ॥ २३ ॥

法を護る至上主ハリがカルキとして地上に降臨するとき、クリタ（サティヤ）・ユガが始まり、人類はサットヴァ（善性）の様式において子孫をもうける。

Verse 24

यदा चन्द्रश्च सूर्यश्च तथा तिष्यबृहस्पती । एकराशौ समेष्यन्ति भविष्यति तदा कृतम् ॥ २४ ॥

月と太陽、そしてティシャ（プシュヤー）宿に関わるブリハスパティが同一の星座に集まるとき、まさにその瞬間にサティヤ、すなわちクリタ・ユガが始まる。

Verse 25

येऽतीता वर्तमाना ये भविष्यन्ति च पार्थिवा: । ते त उद्देशत: प्रोक्ता वंशीया: सोमसूर्ययो: ॥ २५ ॥

このように、太陽王朝と月王朝に属する、過去・現在・未来のすべての王たちを要略として述べた。

Verse 26

आरभ्य भवतो जन्म यावन्नन्दाभिषेचनम् । एतद् वर्षसहस्रं तु शतं पञ्चदशोत्तरम् ॥ २६ ॥

汝の御誕生よりナンダ王の戴冠に至るまで、千百五十年が過ぎるであろう。

Verse 27

सप्तर्षीणां तु यौ पूर्वौ द‍ृश्येते उदितौ दिवि । तयोस्तु मध्ये नक्षत्रं द‍ृश्यते यत् समं निशि ॥ २७ ॥ तेनैव ऋषयो युक्तास्तिष्ठन्त्यब्दशतं नृणाम् । ते त्वदीये द्विजा: काल अधुना चाश्रिता मघा: ॥ २८ ॥

七聖仙の星々のうち、夜空に先に昇るのはプラハとクラトゥである。両者の中点を通して南北の線を引き、その線が通る月宿がその時代の支配ナクシャトラとされる。七聖仙はその月宿と人間の百年のあいだ結び付いて留まり、汝の時代には今「マガー」宿に住している。

Verse 28

सप्तर्षीणां तु यौ पूर्वौ द‍ृश्येते उदितौ दिवि । तयोस्तु मध्ये नक्षत्रं द‍ृश्यते यत् समं निशि ॥ २७ ॥ तेनैव ऋषयो युक्तास्तिष्ठन्त्यब्दशतं नृणाम् । ते त्वदीये द्विजा: काल अधुना चाश्रिता मघा: ॥ २८ ॥

七聖仙はそのナクシャトラと人間の百年のあいだ結び付いて留まり、汝の時代には今マガー宿に住している。

Verse 29

विष्णोर्भगवतो भानु: कृष्णाख्योऽसौ दिवं गत: । तदाविशत् कलिर्लोकं पापे यद् रमते जन: ॥ २९ ॥

太陽のごとく輝く至上主ヴィシュヌ、すなわちクリシュナが霊的天界へ帰還されたとき、カリが世に入り、人々は罪に喜びを見いだすようになった。

Verse 30

यावत् स पादपद्माभ्यां स्पृशनास्ते रमापति: । तावत् कलिर्वै पृथिवीं पराक्रन्तुं न चाशकत् ॥ ३० ॥

吉祥女神の主たる聖クリシュナが蓮華の御足で大地に触れておられるかぎり、カリはこの地上を屈服させる力を持たなかった。

Verse 31

यदा देवर्षय: सप्त मघासु विचरन्ति हि । तदा प्रवृत्तस्तु कलिर्द्वादशाब्दशतात्मक: ॥ ३१ ॥

七人の聖仙（サプタルシ）が月宿マガーを巡行するとき、カリ・ユガが始まる。その期間は神々の千二百年である。

Verse 32

यदा मघाभ्यो यास्यन्ति पूर्वाषाढां महर्षय: । तदा नन्दात् प्रभृत्येष कलिर्वृद्धिं गमिष्यति ॥ ३२ ॥

大聖仙たちがマガーからプールヴァーシャーダーへ移るとき、難陀王とその王統を起点として、カリは満ち満ちた力へと増大する。

Verse 33

यस्मिन् कृष्णो दिवं यातस्तस्मिन्नेव तदाहनि । प्रतिपन्नं कलियुगमिति प्राहु: पुराविद: ॥ ३३ ॥

過去を究めた者たちは言う。主シュリー・クリシュナが霊的世界へ帰入されたその同じ日に、カリ・ユガの影響が始まったのである。

Verse 34

दिव्याब्दानां सहस्रान्ते चतुर्थे तु पुन: कृतम् । भविष्यति तदा नृणां मन आत्मप्रकाशकम् ॥ ३४ ॥

カリ・ユガの千の天年が過ぎ、その第四の区分が終わると、再びクリタ・ユガ（サティヤ・ユガ）が顕現する。その時、人々の心は自ら光り輝く。

Verse 35

इत्येष मानवो वंशो यथा सङ्ख्यायते भुवि । तथा विट्‌शूद्रविप्राणां तास्ता ज्ञेया युगे युगे ॥ ३५ ॥

以上のように、この地上で知られるマヌの王統を述べた。同様に、各ユガに住まうヴァイシャ、シュードラ、ブラーフマナの歴史も知るべきである。

Verse 36

एतेषां नामलिङ्गानां पुरुषाणां महात्मनाम् । कथामात्रावशिष्टानां कीर्तिरेव स्थिता भुवि ॥ ३६ ॥

これらの大いなる魂たちは、今や名としるしによってのみ知られる。彼らは過去の物語の中にのみ残り、地上にはその名声だけがとどまっている。

Verse 37

देवापि: शान्तनोर्भ्राता मरुश्चेक्ष्वाकुवंशज: । कलापग्राम आसाते महायोगबलान्वितौ ॥ ३७ ॥

マハーラージャ・シャーンタヌの兄弟デーヴァーピと、イクシュヴァーク王統の末裔マルは、ともに大いなるヨーガの力を具え、今なおカラーパ村に住んでいる。

Verse 38

ताविहैत्य कलेरन्ते वासुदेवानुशिक्षितौ । वर्णाश्रमयुतं धर्मं पूर्ववत् प्रथयिष्यत: ॥ ३८ ॥

カリの時代の終わりに、この二人の王は、至上主ヴァースデーヴァから直々に教えを受けて戻り、かつてのようにヴァルナとアーシュラマの区分を備えた永遠のダルマを人間社会に再び広め、確立する。

Verse 39

कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् । अनेन क्रमयोगेन भुवि प्राणिषु वर्तते ॥ ३९ ॥

サティヤ、トレーター、ドヴァーパラ、カリという四つのユガは、この順序のまま地上の生きとし生けるものの間で絶えず巡り続ける。

Verse 40

राजन्नेते मया प्रोक्ता नरदेवास्तथापरे । भूमौ ममत्वं कृत्वान्ते हित्वेमां निधनं गता: ॥ ४० ॥

パリークシット王よ、私が語ったこれらの人間の王たちも、また他のすべての者も、この地に来て「我がもの」と執着するが、ついにはこの世を捨て、滅びに至る。

Verse 41

कृमिविड्भस्मसंज्ञान्ते राजनाम्नोऽपि यस्य च । भूतध्रुक् तत्कृते स्वार्थं किं वेद निरयो यत: ॥ ४१ ॥

たとえ今この身が「王」と呼ばれていても、終わりには「虫」「糞」あるいは「灰」という名になる。身のために生きものを害する者が、どうして自らの真の利益を知り得ようか。彼の行いはただ地獄へと導くのみである。

Verse 42

कथं सेयमखण्डा भू: पूर्वैर्मे पुरुषैर्धृता । मत्पुत्रस्य च पौत्रस्य मत्पूर्वा वंशजस्य वा ॥ ४२ ॥

物欲にとらわれた王は思う。「この限りなき大地は先祖が治め、今は我が支配下にある。どうすれば息子や孫、さらに子孫の手に留めておけるだろうか。」

Verse 43

तेजोऽबन्नमयं कायं गृहीत्वात्मतयाबुधा: । महीं ममतया चोभौ हित्वान्तेऽदर्शनं गता: ॥ ४३ ॥

愚かな者は、地・水・火から成るこの身を「私」とし、大地を「私のもの」と執着する。だが結局、誰もが身も地も捨て去り、見えぬ彼方へと去ってゆく。

Verse 44

ये ये भूपतयो राजन् भुञ्जते भुवमोजसा । कालेन ते कृता: सर्वे कथामात्रा: कथासु च ॥ ४४ ॥

愛するパリークシット王よ、力に任せて大地を享受しようとした王たちは皆、時の力によって滅ぼされ、物語の中の逸話として残るのみとなった。