Shloka 5
Ambikā-vana Śiva-pūjā; Nanda Saved from the Serpent; Śaṅkhacūḍa Slain
Devanagari script
कश्चिन्महानहिस्तस्मिन् विपिनेऽतिबुभुक्षित: । यदृच्छयागतो नन्दं शयानमुरगोऽग्रसीत् ॥ ५ ॥
Transliteration
kaścin mahān ahis tasmin vipine ’ti-bubhukṣitaḥ yadṛcchayāgato nandaṁ śayānam ura-go ’grasīt
Translation
夜、その林にひどく飢えた巨大な蛇が偶然現れた。腹ばいで眠るナンダ・マハーラージャに近づき、彼を呑み込み始めた。
Synonyms
कश्चित्someone, a certain (one)
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
महान्great, huge
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifier)
अहिःsnake
अहिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
विपिनेin the forest
विपिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविपिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अति-बुभुक्षितःvery hungry
अति-बुभुक्षितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबुभुक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भुज्/भुक्ष् (धातु) desiderative sense)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-विशेषण; अति- (अव्यय-पूर्वपद) + बुभुक्षित (very hungry)
यदृच्छयाby chance
यदृच्छया:
Hetu/Nimitta (हेतु/निमित्त)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे—‘by chance/accidentally’
आगतःhaving come
आगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
नन्दम्Nanda
नन्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; व्यक्तिनाम
शयानम्lying down
शयानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) + शयान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)
उरगःthe serpent
उरगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अग्रसीत्swallowed
अग्रसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
Characters & Entities
N
Nanda MahārājaFAQs
This verse states that a great, extremely hungry serpent in the forest happened upon Nanda while he was sleeping and swallowed him.
Śukadeva Gosvāmī narrates these events to King Parīkṣit as part of Kṛṣṇa’s Vraja pastimes.
Even the Lord’s devotees may face sudden danger, but the Bhagavatam repeatedly emphasizes that Kṛṣṇa’s protection ultimately prevails—encouraging steadiness, prayer, and remembrance in crises.