Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 24
Deva–Asura Battle after the Nectar; Bali’s Illusions and Hari’s Intervention
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
tasyāsan sarvato yānair yūthānāṁ patayo ’surāḥ namuciḥ śambaro bāṇo vipracittir ayomukhaḥ
マハーラージャ・バリの周囲には、各々の戦車に座したアスラの将帥たちが四方から取り巻いていた。すなわちナムチ、シャンバラ、バーナ、ヴィプラチッティ、アヨームカ、ドヴィムールダー、カーラナーバ、プラヘーティ、ヘーティ、イルヴァラ、シャクニ、ブータサンターパ、ヴァジュラダンシュトラ、ヴィローチャナ、ハヤグリーヴァ、シャンクシラー、カピラ、メーガドゥンドゥビ、ターラカ、チャクラドリク、シュンバ、ニシュンバ、ジャンバ、ウトカラ、アリシュタ、アリシュタネーミ、トリプラの主マヤ、プーローマの子ら、カーリヤ族、ニヴァータカヴァチャらである。甘露アムリタの分け前を得られず、乳海攪拌の苦役だけを担った彼らは、それでも戦場では幾度もデーヴァを打ち破ってきた。軍を鼓舞するため、獅子の咆哮のごとき轟音を放ち、法螺貝を大音声で吹き鳴らした。これら猛き宿敵の昂ぶりを見て、バラバヒトたる帝釈天インドラは激しく憤った。
FAQs
This verse highlights how the enemies’ pride and intoxication (utsikta) becomes a visible cause of escalation—provoking Indra’s intense anger and intensifying the conflict.
Indra saw his rival opponents acting arrogantly and triumphantly; their pride signaled aggression and disrespect, which stirred Indra’s wrath as the battle atmosphere surged.
Unchecked pride—whether in arguments, competition, or leadership—quickly triggers anger and hostility; cultivating humility and self-restraint prevents unnecessary escalation.