Sutra 17
Devanagari script
परेणाभियुक्तो वा यथोक्तमापत्प्रतीकारं कुर्यात् ॥ कZ_०५.६.२२ ॥
Transliteration
pareṇābhiyukto vā yathoktam āpatpratīkāraṃ kuryāt
Translation
または、他者に圧迫／攻撃されたときは、前述の非常時の対抗措置を実施すべきである。
Word by Word
परेणby another person; by the opponent/other party
परेण:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootपर
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे (प्रयोगे ‘परेण’ = ‘by the other/another person’), विशेषणस्य संज्ञावत् प्रयोगः
अभियुक्तः(one who is) accused/charged
अभियुक्तः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअभि-युज्
Formकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्मणि/भावे ‘accused/charged/arraigned’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यथा-उक्तम्as stated; as prescribed
यथा-उक्तम्:
TypeAdverbial (indeclinable usage of kṛdanta)
Rootयथा + वच् (उक्त)
Form‘यथा’ + ‘उक्तम्’ → ‘यथोक्तम्’; अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम् = ‘as stated/prescribed’
आपत्-प्रतीकारम्a remedy/countermeasure for an emergency
आपत्-प्रतीकारम्:
TypeNoun
Rootआपद् + प्रति-√कृ (प्रतीकार)
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘आपदः प्रतीकारः’ = emergency-remedy/relief-measure
कुर्यात्should do; should undertake
कुर्यात्:
TypeVerb
Root√कृ
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; विध्यर्थः = ‘should do/ought to do’
Entities Mentioned
P
para (external power)FAQs
It points to a modular doctrine: earlier-defined tools are reused as a repeatable crisis playbook.